Haag bemesten: tips, tijdstip & de juiste meststof

Hoe herken je een voedingsstoftekort bij hagen?

Hagen in de tuin hebben, zoals alle planten, vooral stikstof, fosfor en kalium nodig. Deze drie voedingsstoffen zijn ook de hoofdbestanddelen van zogenoemde NPK-meststoffen. Stikstof is daarbij vooral verantwoordelijk voor de bladgroei, terwijl fosfor de bloemaanleg bevordert en kalium de waterhuishouding reguleert. Als jouw haag ondanks voldoende water in het voorjaar nauwelijks tot niet groeit, is de oorzaak waarschijnlijk een voedingsstoftekort. Ook verkleuringen aan de bladeren of bloemen kunnen symptomen van een tekort zijn. Hier een overzicht van verschillende symptomen en welk mineralentekort ze aangeven:

Haagmeststof – welke kies je?

Niet alleen het juiste tijdstip, maar ook welke soort meststof je jouw planten geeft, is bepalend. Er zijn enkele universele meststoffen die ook geschikt zijn voor hagen. Veel fabrikanten bieden echter ook speciale haagmeststoffen aan of mestmengsels die zijn afgestemd op de betreffende haagplant.

Minerale haagmeststof

Minerale meststoffen worden kunstmatig geproduceerd, waardoor de samenstelling nauwkeurig kan worden afgestemd op de specifieke behoeften van de planten. Omdat ze zeer snel oplossen en in de bodem terechtkomen, is hier echter ook het risico op overbemesting het grootst. De mineralen onttrekken dan vocht aan de wortels, wat onomkeerbare schade aan de planten kan veroorzaken. Minerale meststoffen moet je daarom altijd zeer nauwkeurig en spaarzaam doseren. Kies bij twijfel liever voor een kleinere hoeveelheid meststof en bemest de haag later in het jaar nogmaals. Minerale meststoffen zijn optimaal wanneer jouw haag al lijdt aan een voedingsstoftekort omdat er lang niet is bemest. De snelle beschikbaarheid helpt voorkomen dat de schade nog groter wordt en er grote gaten in de haag ontstaan.

Blaukorn als haagmeststof

Blaukorn is een zogenoemde volledige meststof, dat wil zeggen dat hij alle door de planten voor de groei benodigde mineralen bevat. In de handel is hij verkrijgbaar onder de naam Nitrophoska; de volksmond spreekt van Blaukorn vanwege het uiterlijk van de blauwe meststofkorrels. Blaukorn is goed geschikt om haagplanten in de tuin die lijden aan een acuut tekort snel weer van alle benodigde voedingsstoffen te voorzien. Je kunt het zowel uitstrooien als oplossen in water en gebruiken als gietwater. Let er altijd op dat je Blaukorn spaarzaam toepast, omdat overbemesting de planten duidelijk schaadt en bovendien het milieu belast.

Bitterzout voor hagen

Bitterzout is de volksmond naam voor magnesiumsulfaat. Dit wordt vaak gericht ingezet wanneer hagen lijden aan een magnesiumtekort. Dit is met name vaak het geval bij naaldhoutgewassen. Een magnesiumtekort wordt ook bevorderd door zanderige bodems, waar de voedingsstof sneller uitspoelt, of door overbemesting met kalium of calcium. Ben je er zeker van dat jouw haag een magnesiumtekort heeft, geef je de planten het best een bladbemesting met bitterzout. Daarvoor los je het mineraal op in water en sproei je het over de bladeren. De planten kunnen het van daaruit direct opnemen en er is geen concurrentie met andere voedingsstoffen in de bodem. Let er verder op dat de haagmeststof die je gebruikt bitterzout of een andere magnesiumbron bevat. Is dat niet het geval, dan kun je preventief wat bitterzout bijmengen.

Organische haagmeststof

Organische meststof bestaat uit natuurlijke plantaardige of dierlijke stoffen die meestal als afval vrijkomen in de landbouw. Wanneer je ze uitbrengt, moeten ze eerst door micro-organismen in de bodem worden afgebroken voordat de daarin aanwezige voedingsstoffen beschikbaar zijn voor de planten. Dit heeft enerzijds het voordeel dat het vrijwel onmogelijk is om met organische meststof te overbemesten. De bodemorganismen kunnen immers altijd slechts een deel van de voedingsstoffen vrijmaken. Dit heeft echter ook het nadeel dat organische meststof niet geschikt is als snelle noodhulp bij een acuut voedingsstoftekort. Bovendien kan de samenstelling niet speciaal worden afgestemd op de behoeften van individuele planten; je kunt alleen de meststof kiezen die het best bij hen past.

Hoornspaanders en hoornmeel als haagmeststof

Populaire en eenvoudig te gebruiken organische meststoffen zijn hoornspaanders en hoornmeel. Ze worden gewonnen uit slachtafval en zijn dienovereenkomstig voordelig geprijsd. Hoornmeel is fijner en de daarin aanwezige voedingsstoffen komen iets sneller vrij dan bij hoornspaanders. De laatste zijn daarentegen de betere langetermijnmeststof. Beide bevatten voornamelijk stikstof en fosfaat, zodat op de lange termijn een kalium-, calcium- of magnesiumtekort kan ontstaan als je uitsluitend met hoornspaanders bemest. Veel organische meststoffen in de handel zijn daarom aanvullend verrijkt met deze voedingsstoffen.

Hoornspaanders en hoornmeel laten zich uitstekend combineren met minerale meststoffen om zowel een direct als een langetermijneffect te bereiken. Als enige meststof voor hagen kun je hoorn ook in het najaar uitbrengen. Zo kunnen de voedingsstoffen zich gedurende de winter langzaam vrijmaken en zijn ze in het voorjaar optimaal beschikbaar voor de eerste groeistoot van de planten.

Haag bemesten met compost

Compost geeft bij de afbraak door micro-organismen niet alleen voedingsstoffen af aan de bodem, maar verbetert ook de bodemstructuur. Als je het na het bemesten licht door de bodem werkt, zorgt het bij de afbraak voor een luchtige bodemstructuur. Bovendien bindt organische stof water, wat met name in de zomer een groot voordeel is voor jou en jouw haagplanten – je hoeft ze dan immers minder vaak te gieten. Compost in de vorm van gehakseld haag- of struiksnoeisel kun je ook onder de haag verspreiden. Dit ziet er niet alleen goed uit, maar houdt ook onkruid op afstand.

Het grootste nadeel van compost als haagmeststof is dat het de bodem-pH licht in de alkalische richting verhoogt. Planten die eerder zure bodems prefereren, waarderen dat helemaal niet. Denk daarbij aan rododendron, hulst of cipressen. Een echte dienst bewijs je met compost die de bodem-pH verhoogt aan buxus, liguster en thuja. Deze houden helemaal niet van zure bodems en zijn erbij gebaat dat de bodem bij voorkeur licht alkalisch blijft.

Kant-en-klare haagmeststof

Uiteraard zijn er in de handel ook talrijke speciale haagmeststoffen van verschillende aanbieders verkrijgbaar. Meestal zijn deze aangeduid als meststof voor bomen, hagen en struiken. Ook al zijn de meeste haagplanten in engere zin struiken of bomen, hun voedingsbehoefte verschilt van die van solitaire planten. Omdat ze zo dicht op elkaar staan, concurreren ze sterker om zowel de voedingsstoffen in de bodem als om het zonlicht. Ze zijn daardoor in het bijzonder aangewezen op een voldoende bemesting. De bemestingsaanbevelingen op sommige verpakkingen houden geen rekening met deze bijzonderheid. Daarom moet je jouw haag altijd goed in de gaten houden om eventuele tekortkomingen tijdig te herkennen.

In de handel verkrijgbare haagmeststof kan vanwege de grote verscheidenheid aan planten die zich lenen als haag niet inspelen op specifieke behoeften. Je kunt daarvoor net zo goed een universele meststof gebruiken. In het ideale geval is deze gebaseerd op organische stoffen en verrijkt met alle benodigde mineralen. Zo hoef je enerzijds slechts eenmaal per jaar te bemesten en hoef je anderzijds geen tekorten te vrezen.

Om in te spelen op de individuele behoeften van verschillende planten, kies je het best voor speciale thuja-, buxus- of naaldhoutmeststof. Dat je niet voor elke plant een aparte meststof in de vakhandel vindt, komt doordat veel haagplanten, zoals haagbeuk, laurierkers en meidoorn weinig veeleisend zijn wat betreft de samenstelling van de voedingsstoffen in de bodem. Hier kun je met een uitgebalanceerde langetermijnmeststof weinig fout doen.