Haag planten – de ultieme gids voor de juiste haag
Hagen planten – De ultieme gids voor de juiste haag
De juiste heesters voor jouw haag
De keuze van de juiste planten voor jouw haag is een van de belangrijkste stappen in de voorbereiding. Het succes van het project hangt er immers grotendeels van af of de gekozen heesters je aanspreken én goed gedijen onder de omstandigheden in jouw tuin. Uitgebreide informatie over de eigenschappen en verzorging van de populairste hagen in Nederland vind je hier.
De beste hagen voor verschillende standplaatsen
Bij de keuze welke heesters je wilt bestellen en planten, moet je zeker rekening houden met de toekomstige standplaats van je privacy-afscheiding. Niet alle soorten zijn geschikt voor volle zon of schaduwrijke plekken. Ook de bodemgesteldheid is bepalend voor het aanslaan en later gedijen van je haag. Sommige planten kunnen goed overweg met een breed scala aan verschillende bodems. Andere hebben echter bijvoorbeeld licht zure of licht alkalische grond nodig om goed te groeien. Als de bodemgesteldheid in jouw tuin tot nu toe geen thema was, is het voor de keuze van de juiste heesters echt noodzakelijk dat je je daarin verdiept. Laat bij voorkeur een bodemmonster nemen en laat dit analyseren door een laboratorium. Dan weet je ook meteen welke voedingsstoffen in welke hoeveelheden in de grond aanwezig zijn en waarmee je de planten in je tuin nog moet voorzien.
Hagen voor verschillende lichtverhoudingen
Terwijl sommige heesters van zon houden en er prachtig in gedijen, is te veel licht voor andere ronduit schadelijk. Tot de zonminnende hagen behoren zowel de haagbeuk als de rode beuk en hazelaarstruiken. Deze loofverliezende hagen moet je, als ze in de volle zon staan, ook altijd van voldoende water voorzien. Hetzelfde geldt voor laurierkers, die uitstekend geschikt is als groenblijvend alternatief voor zeer zonnige standplaatsen. Ook buxus gedijt goed op plaatsen met veel licht, maar houdt ook van halfschaduw. Hibiscushagen vormen alleen veel van de grote en heerlijk geurende bloemen als ze genoeg zon krijgen.
Planten die in de schaduw staan krijgen minder zonlicht dat nodig is voor de fotosynthese en groeien daardoor doorgaans altijd langzamer dan planten met veel zon. Taxus, liguster en hulst hebben het minst last van een schaduwrijke standplaats en vormen daar na enkele jaren ook een mooie privacy-afscheiding. Berberis en rododendron zijn eveneens schaduwverdraagzaam. Als het snel moet gaan, kun je overwegen een haag van klimop aan te leggen. Als bosplant voelt deze zich uitzonderlijk goed in de schaduw, is gemakkelijk te onderhouden en groeit snel. Je moet hem echter regelmatig terugsnoeien, anders wordt hij al snel een plaag.
Hagen voor verschillende bodemsoorten
De meeste heesters kunnen goed overweg met bodem-pH-waarden van licht zuur tot licht alkalisch. Als je dus geen zeer zure of sterk gekAlkte grond hebt, zal deze factor je geen problemen bezorgen. Maar ook het voedingsstoffengehalte in de grond is belangrijk, zodat je haag goed gedijt. Je moet minimaal weten of je bodem meer zanderig of kleiachtig is. Zandige bodems kunnen mineralen minder goed vasthouden en je moet eventueel vaker bemesten, zodat je heesters alles hebben wat ze nodig hebben. Relatief onveeleisend en daardoor geliefd als allemansvriend onder de hagen zijn haagbeuk, thuja, liguster en buxus.
De beste hagen voor een betrouwbare privacy-afscheiding
Er zijn zowel groenblijvende heesters als soorten die hun blad in de herfst verliezen. In de winter bieden die laatste soorten dan natuurlijk geen zo dichte privacy-afscheiding meer als in de zomer. Je moet deze factor dan ook zeker meenemen bij de keuze van de juiste heesters. Ook hoe hoog de haag moet worden, plan je het beste al in bij de aankoop van de planten. Als de haag direct grenst aan de tuin van je buur, is de hoogte overigens ook wettelijk bepaald. In Nederland mag een haag direct aan de erfgrens in de meeste gevallen niet hoger worden dan 2 meter. De precieze regels kunnen per gemeente of burenrechtelijke afspraken verschillen, dus controleer dit altijd bij jouw gemeente.
Groenblijvende hagen
Groenblijvende hagen bieden het hele jaar door hetzelfde beeld en zijn door alle seizoenen heen een betrouwbare privacy-afscheiding. Het nadeel is dat ze doorgaans het hele jaar door wat bladeren of naalden verliezen. Toch zijn ze de eerste keuze als je ook in de winter een haag wilt die ondoordringbare privacy biedt. Tot de populairste groenblijvende heesters behoren thuja, sommige ligustersoorten, laurierkers en buxus. Ook bamboe, dat als moderne privacy-afscheiding steeds populairder wordt, is het hele jaar groen. De verschillende vuurdoornsoorten behouden niet alleen in de winter hun bladeren, maar ook hun opvallende bessen als visuele eyecatchers. Daarnaast zijn alle van naaldhoutgewassen afstammende heesters groenblijvend, zoals cypressen, dennen of taxussen.
Loofverliezende hagen
Zomerse hagen die hun blad in de herfst verliezen zorgen voor meer afwisseling door het jaar heen. Omdat ze, vergeleken met naaldhoutgewassen, grotere bladeren hebben, bieden ze vaak in de zomer een uitstekende privacy-afscheiding. Daartoe behoren de meeste heesters die je ook als loofbomen kent, zoals haagbeuk, rode beuk en bloedbeuk, de verschillende esdoornsoorten en de krentenboompje. De gewone liguster verliest zijn bladeren ook in de winter, evenals kornoelje of berberis.
De beste hagen voor de inheemse flora en fauna
Ook in de eigen tuin wordt duurzaamheid steeds belangrijker. Veel tuinbezitters kiezen bewust planten die inheemse insecten ondersteunen met nectarrijke bloemen. Ook het planten van struiken of bomen met bessen kan de hier levende dieren helpen door hun voedselaanbod te waarborgen en uit te breiden. Dat geldt ook voor bepaalde heesters, waarmee je niet alleen een mooie privacy-afscheiding maar ook een waardevolle bijdrage aan milieubescherming plant.
Inheemse heesters
Inheemse planten zijn vaak bijzonder waardevol voor lokaal levende dieren, omdat deze ze kennen en ook gebruik kunnen maken van het voedselaanbod. Voor strakke snoeihagen zijn vooral inheemse boomsoorten geschikt zoals haagbeuk, meidoorn, veldesdoorn, spar, beuk en taxus. Bijna al deze soorten dragen in de herfst vruchten die door inheemse zangvogels worden gegeten. Ook liguster is in onze streken inheems en biedt vogels goede nestgelegenheid en schuilplaatsen, maar zijn bessen zijn giftig voor mensen en dieren.
Een alternatief voor de keurig in rij en gelid aangelegde snoeiaag zijn vrijgroeiende gemengde hagen. Ze worden in twee rijen aangelegd en bestaan doorgaans uit verschillende soorten inheemse struiken. Natuurhagen zijn een bijzonder waardevolle bijdrage aan de biodiversiteit. Planten die zich daarvoor lenen zijn: sleedoorn, kornoelje, gele kornoelje, hazelaar, lijsterbes, zwarte vlier, meidoorn, berberis en ook wilde rozen.
Bloeiende hagen
Bloeihagen zijn vooral in het voorjaar een ware lust voor het oog en zorgen voor aantrekkelijke accenten in de tuin. Veel soorten zijn niet alleen een genot voor mensen, maar ook voor bijen, hommels en vlinders die zich te goed doen aan de nectarrijke bloemen. Daartoe behoren bijvoorbeeld: forsythia, jasmijn, heggenrozen, ranonkel, hibiscus, deutzia en meidoorn.
Vruchten dragende hagen
Hagen met vruchten zien er in de herfst bijzonder mooi uit en bieden zangvogels tot diep in de winter waardevol voedsel. Als je inheemse vogelsoorten die niet naar het zuiden trekken wilt ondersteunen, kun je de volgende soorten planten: vlier, krentenboompje, sleedoorn, meidoorn, heggenroos, gele kornoelje en hazelaar. Je kunt bovendien ook bessenstruiken zoals blauwe bessen, bramen, frambozen en aalbessen dicht bij elkaar planten en ze zo omvormen tot een privacy-afscheiding met een zoet buffet.
Het beste seizoen om een haag te planten
Om ervoor te zorgen dat je nieuwe haag goed aanslaat en gedijt, moet je niet alleen een soort kiezen die past bij de standplaats, maar deze ook op het juiste moment van het jaar planten. In principe komen daarvoor de herfst en het voorjaar in aanmerking. Welk moment precies het beste is, hangt enerzijds af van de concrete heester. Bepalend is ook in welke vorm de planten worden gekocht of geleverd.
Heesters in containers planten
Planten in zogenaamde containers zijn degene die je waarschijnlijk kent van de bouwmarkt of het tuincentrum. De wortels zitten doorgaans in een plastic pot met aarde, waarin de heester tot nu toe zijn hele leven heeft doorgebracht. Containerplanten zijn doorgaans alleen tot een bepaalde grootte verkrijgbaar, dus de planten moeten na het planten in de volle grond nog flink groeien voordat ze een betrouwbare privacy-afscheiding vormen. Daarvoor zijn ze, wat het planttijdstip betreft, niet erg kieskeurig. Je kunt ze dan ook het hele jaar door planten.
Omdat ze op hun nieuwe standplaats beginnen met een goed ontwikkeld wortelstelsel, kunnen heesters uit containers meteen voldoende water en voedingsstoffen opnemen om zichzelf van alles te voorzien. Je kunt hun leven iets gemakkelijker maken door ze licht terug te snoeien. Dan kunnen ze meer energie steken in de wortelgroei in plaats van in de verzorging van de bovenste plantendelen en zijn ze na ongeveer een jaar betrouwbaar verankerd in de grond. Tot het zover is, moet je ze extra aandacht geven en ze, vooral in de zomer, voldoende water geven. Of bij containerplanten bemesting bij het planten nodig is, hangt ervan af of er in de aarde rondom de kluit al een langzaamwerkende meststof aanwezig is. Vraag bij twijfel na bij de leverancier van je planten!
Heesters met kluit planten
Planten met kluit groeien op in de volle grond, doorgaans bij een kwekerij of boomkwekerij, en worden voor levering opgegraven. Omdat hun wortels wijd vertakt zijn, kan natuurlijk maar een deel ervan met de aarde worden meegeleverd. Planten met kluit zijn ook in al grotere maten verkrijgbaar. Als ze goed aanslaan heb je dan snel een werkende privacy-afscheiding. Het opgraven verdragen de toekomstige heesters echter alleen tijdens de vegetatierust in de periode van herfst tot voorjaar. De planttijd voor kluitheesters begint dus in september en eindigt rond mei. Groenblijvende hagen plant je bij voorkeur in september of oktober, zodat ze nog voldoende wortels kunnen vormen om in de winter genoeg water op te nemen. Bij loofverliezende planten is dat minder kritisch, omdat zij in de winter nauwelijks water verbruiken.
Door het verlies aan wortels bij het verplanten is het voor de haag moeilijk om zijn al gevormde scheuten verder te voorzien. Je doet de planten dan ook een groot plezier als je ze na het planten iets terugsnoeien. Zo kunnen ze beter aanslaan. Zorg er absoluut voor dat je de haag na het planten voldoende water geeft – eventueel ook in de winter. Omdat ze nog niet diep geworteld zijn, kunnen ze nog niet bij de rijke watervoorraden in de diepere aardlagen.
Heesters met naakte wortels planten
Heesters met naakte wortels worden geleverd zonder aarde, alleen met wortels. Dit heeft het voordeel dat deze planten relatief licht zijn en zich bijvoorbeeld goed lenen voor verzending. Afhankelijk van de kwaliteit van de heesters zijn de wortels meer of minder goed ontwikkeld. In ieder geval lijden de zeer fijne delen die verantwoordelijk zijn voor de wateropname tijdens het transport. Heesters met naakte wortels plant je daarom het beste als het niet te warm is. Anders drogen ze nog verder uit. Maar ook zeer lage temperaturen met vorst in de grond zijn voor hen natuurlijk allesbehalve ideaal.
Let bij en na het planten van heesters met naakte wortels op dat deze altijd voldoende water hebben. Bovendien moet je ze, als ze nog bladeren hebben, iets terugsnoeien om het waterverlies door verdamping te beperken. Groenblijvende planten zijn zelden verkrijgbaar als naakte-wortelplanten, omdat ze in deze vorm doorgaans slecht aanslaan.
Kun je hagen ook bij vorst planten?
Herfst en winter zijn de beste seizoenen om een haag te planten. Dan hebben de planten voldoende tijd om al een beetje aan te slaan voordat ze in het voorjaar met de eerste groeistoot beginnen. Wat je echter liever vermijdt, is de haag bij vorst te planten. Enerzijds maak je het jezelf daarmee moeilijk, omdat een keihard bevroren bodem veel zwaarder uit te graven is. Anderzijds hebben de planten vanwege het aanvankelijk minder goed ontwikkelde wortelstelsel de wateropname dan bijzonder moeilijk.
Juridische aspecten bij het planten van een haag
In de meeste gevallen staan hagen aan de rand van je tuin en vormen de grens tussen deze en het naburige perceel. In het slechtste geval leidt dit tot conflicten, omdat je buur van mening is dat de haag ongeoorloofd ver op zijn perceel staat, te hoog is, te veel bladeren verliest, enzovoort. We vertellen je daarom waar je op moet letten bij het planten van de haag, zodat ook de meest veeleisende buur niets te klagen heeft.
De juiste afstand tot het naburige perceel
Het burenrecht valt in Nederland onder het Burgerlijk Wetboek (Boek 5) en de gemeentelijke bestemmingsplannen. De precieze regels kunnen per gemeente verschillen, maar een aantal zaken geldt algemeen.
Zo is het in ieder geval duidelijk dat je je haag niet direct op de grens tussen de twee percelen mag planten. In de regel moet je voor een haag van maximaal twee meter hoogte minimaal een halve meter afstand houden tot het naburige perceel. Overschrijden de planten de toegestane hoogte, kan je buur tot tweemaal per jaar verlangen dat je ze snoeit. Ook de wortels van je haag mogen het gebruik van het naburige perceel niet belemmeren. Dat zou bijvoorbeeld het geval zijn als ze daar aanwezige waterleidingen of andere ondergronds aangelegde installaties zouden beschadigen.
Hagen planten als huurder
Als je een eigen huis met tuin hebt, is het duidelijk dat jij als eigenaar volledig zeggenschap hebt over de beplanting. Anders is het als je huurt. In principe mag je dan wel een haag planten – maar je verhuurder kan bij je vertrek eisen dat je deze weer verwijdert en de tuin in de oorspronkelijke staat terugbrengt. Dat betekent natuurlijk veel gedoe en werk. Het is daarom beter als je een haag alleen plant met toestemming van je verhuurder. Let op: als je veel geld investeert in de aankoop van de planten, maar ze bij vertrek niet kunt meenemen, heb je geen recht op financiële vergoeding. Als de haag op verzoek van de verhuurder wordt aangelegd, moet ook hij de kosten daarvoor dragen.
Handleiding voor het planten van een haag
Heb je besloten wat voor soort haag voortaan je tuin zal sieren en je zal beschermen tegen nieuwsgierige blikken, dan is het tijd voor de concrete planning, het bestellen van de planten via internet of bij de plaatselijke kwekerij en de uitvoering. Met onze gedetailleerde handleiding maak je bij het planten van een haag gegarandeerd geen fouten.
Haag plannen
Voordat je je heesters koopt, moet je weten hoeveel je er nodig hebt. Meet dus de toekomstige standplaats van je haag op. Let daarbij absoluut op de juiste afstand tot het naburige perceel! Hoeveel stekjes je nodig hebt, hangt ook af van de soort haag en de grootte van de planten die je koopt:
- Kleine jonge planten tot 60 cm: 4 stekjes per strekkende meter
- Middelgrote planten tot 80 cm: 3 stekjes per strekkende meter
- Grote planten tot 1 m hoogte: maximaal 2 stekjes per strekkende meter
- Planten groter dan 1 m hoogte: 1 stekje per circa 90 cm
Bloeiende heesters hebben bijzonder veel ruimte nodig. Van deze soorten plant je dan ook maximaal één per meter haag. Ook heesters die eigenlijk bomen zijn, zijn blij met iets meer afstand tot de buur.
Bodem voorbereiden
Om ervoor te zorgen dat je haag mooi recht wordt, kun je een touw van het ene uiteinde naar het andere spannen. Langs deze lijn graaf je dan een plantgreppel of afzonderlijke gaten. Wat van de twee beter is, hangt vooral af van de grootte van je heesters. Zijn ze eerder klein en zijn de onderlinge afstanden gering, dan is het vaak eenvoudiger om een hele greppel te graven. Als je echter maar één plant per meter plaatst, is het voldoende om afzonderlijke gaten te graven.
De greppel of de gaten moeten twee keer zo breed en diep zijn als de plant- of wortelkluit. Dit zorgt ervoor dat niet alleen een deel, maar de hele omliggende aarde rondom de planten goed losgemaakt en met voedingsstoffen verrijkt is. Als je het plantgat alleen zo groot graaft als strikt noodzakelijk, kun je de haag wel plaatsen, maar hebben de planten het moeilijk om hun wortelstelsel uit te breiden.
Om je heesters een goede start te geven op hun nieuwe plek en als ondersteuning voor hun eerste uitloop, doe je het beste wat compost en hoornspaanders in het plantgat. Je kunt de organische langzaamwerkende meststof ook mengen met de opgegraven aarde. Let op: bij containerplanten is bemesting bij het planten doorgaans niet nodig, omdat de aarde in de pot al een langzaamwerkende meststof bevat. Vraag bij twijfel na bij de verkoper van je planten. Om de aarde te verbeteren, meng je bij te zandige bodems humus erdoor. Is de bodem zwaar en weinig doorlatend, meng dan bij voorkeur wat zand erdoor.
Haag planten
Zijn je heesters container- of kluitheesters, zet dan elke plant vóór het inplanten in water totdat er geen luchtbelletjes meer opstijgen. Zo zorg je ervoor dat ze bij de start voldoende vocht hebben.
Daarna zet je de planten in het klaargemaakt plantgat en vul je dit op met de eveneens voorbereide aarde. Schud daarbij na ongeveer de helft even aan de stam van de heester om eventuele holtes tussen de wortels ook met aarde te vullen. Druk of trap de aarde aan het einde stevig aan, maar let erop niet te veel druk uit te oefenen om de wortels niet te beschadigen. Maak een gietrand rondom het wortelgebied en geef elke afzonderlijke plant veel water, ook als het regent. Dit zogenaamde inslibben verwijdert ook de laatste holtes in de grond en zorgt voor contact tussen de wortels en de omgeving.
Als het water volledig is weggetrokken, los je de aarde nog eens even op en dek je het af met boomschors, houtsnippers of ander organisch materiaal. Door de mulchlaag vermindert de verdamping uit de onderliggende grond en blijven je heesters langer vochtig. Dit werkt even positief op hun groei als de voedingsstoffen die de kleine organismen uit het organisch materiaal vrijmaken. Daarbij ontstaat ook warmte, waar je planten eveneens baat bij hebben. Tot slot verminderen boomschors en dergelijke de vorming van lelijk onkruid en bijgroei.
Vergeet na het planten niet je nieuwe heesters iets terug te snoeien. Daarna mogen ze er wat schraler uitzien, maar in het daaropvolgende voorjaar lopen ze aanzienlijk sterker en gezonder uit.
De beste apparaten voor het onderhoud van bomen en heggen
Meer artikelen over boom- en hegonderhoud
Heggenschaar reinigen & onderhouden: stap voor stap
Een goed onderhouden heggenschaar is onmisbaar voor een verzorgde tuin. Wie zijn haag regelmatig wil bijknippen, heeft een betrouwbaar gereedschap nodig – inclusief schone, scherpe messen. Toch ond...
Haag snoeien: wanneer mag het & wat zegt de wet?
Een goed onderhouden haag is tegelijk een privacyscherm, leefgebied voor dieren en een bepalend tuinelement. Om dicht te blijven groeien, de vorm te bewaren en niet van binnenuit kaal te w...
Wintersnoei: tips voor fruitbomen & struiken
Snoeien in de winter behoort tot de belangrijkste maatregelen als je de gezondheid en productiviteit van je tuin duurzaam wilt behouden. Of je nu in december snoeit of pas aan het einde van de wint...
