Heg snoeien: dé gids met beste tips & regels
Heg snoeien – Onze gids met de beste tips
Wanneer mag ik mijn heg snoeien?
Of het nu gaat om thuja, laurierkers, liguster, of andere levende afscheidingen – bij het bepalen van het juiste moment om te snoeien, zijn niet alleen de behoeften van de plant belangrijk. Ook de wet heeft hier iets over te zeggen: wanneer en hoe je jouw heg in de tuin mag snoeien. Houd je je niet aan de regels, dan kan het zijn dat je een boete moet betalen. De hoogte van de boete verschilt per gemeente.
Snoeiperiode volgens de Wet natuurbescherming
De Wet natuurbescherming verbiedt het snoeien van hagen, struiken en ander houtachtig gewas uitdrukkelijk tijdens het zogenoemde broedseizoen, doorgaans van 15 maart tot 15 juli (de precieze periode kan per gemeente en provincie iets verschillen). De reden hiervoor is dat vogels graag in dicht struikgewas broeden en een radicale snoeibeurt niet alleen de vogels zou verjagen, maar ook hun hele nest zou vernietigen. Sterk terugsnoeien van je heg of het volledig afzetten mag dus alleen buiten het broedseizoen. Vraagt de buurman om een snoeibeurt of vormt de heg bijvoorbeeld een gevaar voor de verkeersveiligheid, dan zijn uitzonderingen tijdens het broedseizoen mogelijk, maar neem in twijfelgevallen contact op met je gemeente of de omgevingsdienst om te checken of een ontheffing nodig is. Ook buiten het genoemde broedseizoen – dus van juli tot maart – moet je bij het snoeien van je heg bedenken dat deze leefgebied biedt aan veel verschillende dieren en daar rekening mee houden.
Vorm- en onderhoudssnoei het hele jaar toegestaan
Zogenaamde vorm- en onderhoudssnoei van de heg is het hele jaar toegestaan, omdat deze niet onder het verbod van de Wet natuurbescherming valt. Toch is het verstandig om de struik vóór het snoeien voorzichtig te controleren op nesten en de onderhoudswerkzaamheden eventueel een aantal weken uit te stellen totdat de jongen zijn uitgevlogen. Je kunt namelijk nooit zeker weten of het afknippen van de toppen de moedervogel niet verstoort en verjaagt – ook dat zou in het slechtste geval een overtreding van de natuurbeschermingswet betekenen. Dit wordt eveneens gezien als een overtreding en kan worden bestraft met flinke geldboetes. Als je je heg toch al regelmatig snoeit, maakt een kleine vertraging niets uit.
Het beste moment in het jaar om de heg te snoeien
Als beste moment voor de heggensnoei wordt vaak eind juni aangeraden. Dan is echter alleen een lichte vormsnoei mogelijk, omdat het broedseizoen in volle gang is. Voor verschillende soorten hagen zijn er dan ook andere momenten die veel beter geschikt zijn om terug te snoeien.
Het beste moment om loofboomhagen te snoeien
Hagen die afstammen van loofbomen, zoals haagbeuken- of veldesdoornhagen, kunnen twee keer per jaar worden gesnoeid. Ze profiteren van een eerste snoeibeurt in het vroege voorjaar. Halverwege tot eind februari is het sap, en daarmee de energie van de planten, nog niet naar de nieuwe scheuten getrokken en kun je de heg inkorten zonder dat dit de groei op lange termijn remt. Ze staan dan pas in mei weer echt in het sap, klaar om uit te lopen, en ogen tot dan mooi verzorgd en netjes. De vroege eerste snoeibeurt maakt weliswaar een latere tweede snoeibeurt noodzakelijk, maar verhoogt ook de vertakking binnen de struik en zorgt ervoor dat deze mooi dicht wordt.
De tweede snoeibeurt van loofboomhagen vindt dan echt rond eind juni plaats. Het is hier vooral belangrijk dat je vooraf goed controleert of er nesten in de heg zitten en als je die vindt, de snoeibeurt nog wat uitstelt. Kort ongeveer twee derde van de nieuwe takken of scheuten in. Zo ziet de heg er weer netjes uit, maar heeft toch nog genoeg substantie om de warme zomer door te komen. Een extra snoeibeurt in het najaar is bij loofboomhagen niet nodig en zou ze alleen onnodig verzwakken. Wacht in plaats daarvan liever tot het voorjaar voordat je opnieuw naar de heggenschaar grijpt.
Het ideale moment om bloeiende hagen te snoeien
Bloeiende hagen moet je, in tegenstelling tot loofboomhagen, niet al in het voorjaar snoeien. Je zou dan namelijk onvermijdelijk een groot deel van de al gevormde bloemknoppen mee verwijderen. Wacht dus tot na de bloei en snoei de heg dan terug tot de gewenste hoogte en breedte. Als er bij jouw bloeiende heg daarna nog een tweede snoeibeurt nodig is, mag deze niet te laat plaatsvinden. Zorg er ten laatste vanaf eind juni voor dat forsythia's, sierpruimen en dergelijke ongestoord kunnen doorgroeien. Anders vormen ze minder bloemknoppen voor het volgende jaar.
Het beste moment om coniferenhagen te snoeien
Immergroene hagen van thuja of schijncipres moet je nooit te sterk terugsnoeien. In tegenstelling tot haagbeuk of rode beuk lopen ze namelijk niet meer uit, maar blijven in het ergste geval helemaal kaal. Het is daarom extra belangrijk dat je de heg regelmatig elk jaar een beetje terugsnoeit, zodat hij in vorm blijft. Het juiste moment daarvoor is rond eind juni. Let ook hier op vogelnesten of vogels in de heg. Deze zijn onder het dikke blad vaak moeilijk te zien. Kort de scheuten nooit zo sterk in dat er gaten ontstaan, want deze groeien zeer waarschijnlijk niet meer dicht. Heb je snelgroeiende immergroene hagen, dan kun je ze eind augustus nog een keer in vorm brengen. Daarna is de groeiperiode van de planten grotendeels voorbij en blijven ze tot het volgende voorjaar netjes gesnoeid.
Welk weer is het beste om de heg te snoeien?
Vermijd het snoeien van je heg bij felle zon. Bij de eerste snoeibeurt in februari is dat meestal geen probleem. Eind juni zorgt te felle zon er echter voor dat de planten via de snijvlakken nog meer vocht verliezen. Ook jonge scheuten, die voor het snoeien beschut waren, kunnen mogelijk niet direct tegen de felle zon en verbranden. Kies voor het snoeien van de heg daarom het liefst een bewolkte dag. Is de heg niet al te groot, dan kun je het snoeien ook in de koelere avonduren plannen.
Net als bij te warm weer of felle zon, moet je ook vermijden om de heg te snoeien wanneer deze nat is. Enerzijds is dat voor jezelf een stuk onaangenamer, omdat de takken door het water erop en erin nog zwaarder zijn. Anderzijds zijn de heggenplanten na het snoeien verzwakt en bij veel vocht extra vatbaar voor schimmels en andere aantastingen. Kies dus het liefst een bewolkte, maar droge dag. Nog een no-go zijn overigens temperaturen onder -5°C.
Let bij motorische heggenscharen op rusttijden
Heb je een grote en lange heg, dan is met de hand snoeien vaak vermoeiend en tijdrovend. Sneller gaat het met een accu- of benzine-heggenschaar. Daarbij moet je echter de geldende rusttijden in acht nemen. Heggen snoeien op zondag of op officiële feestdagen is vanwege het geluid niet toegestaan. Op werkdagen, dus van maandag tot en met zaterdag, mag je doorgaans tussen 8 en 20 uur gebruikmaken van een elektrische of op benzine draaiende heggenschaar, met dien verstande dat gemeenten hierover eigen regels (bijvoorbeeld in de Algemene Plaatselijke Verordening) kunnen hebben. Controleer dus altijd de regels van je eigen gemeente. Voor toestellen met het Europese milieukeur of EU Ecolabel gelden vaak ruimere tijden. Dit zijn meestal accu-heggenscharen. Deze mag je op werkdagen doorgaans tussen 7 en 20 uur gebruiken.
Heg snoeien – zo doe je dat
Nu het juiste moment voor de heggensnoei is aangebroken, kun je eindelijk aan de slag. Toch moet je ook bij het snoeien zelf op een aantal dingen letten, want het is helemaal niet zo eenvoudig om de heg recht te snoeien en de juiste snoeitechniek te vinden.
De heg op de juiste manier snoeien
Experts onderscheiden bij het snoeien van hagen in de tuin verschillende vormen, die er idealiter allemaal op gericht zijn de heg gezond te houden.
Vormsnoei
De vormsnoei dient om de mooie vorm van de heg te behouden. Deze wordt daarom jaarlijks uitgevoerd en behoort tot de basis van heggenonderhoud. Daarom wordt hij ook vaak onderhoudssnoei genoemd. Het juiste moment daarvoor is vooral eind juni tot begin juli. Dan zijn de twee belangrijkste groeifasen afgerond en maakt de plant je werk niet direct weer ongedaan met nieuwe scheuten.
Bij de vormsnoei kort je de nieuwe scheuten van de heg met 2/3 tot 3/4 in, zodat je slechts een klein deel van de groei laat staan. Een vormsnoei wordt ook al uitgevoerd als de heggenplanten nog niet hun volledige grootte hebben bereikt. Ook al vertraagt de groei door het snoeien, toch is het belangrijk, omdat de heg door het snoeien beter vertakt. Groeit hij te snel in breedte en hoogte, dan ontbreekt het aan dichtheid en kan hij zijn functie als privacyscherm niet vervullen.
Heeft de heg zijn definitieve hoogte bereikt, dan kun je hem ook bij de vormsnoei in hoogte inkorten. Zolang hij echter nog in hoogte moet groeien, moet je de hoofdscheut ongemoeid laten. Snoei je deze weg, dan rem je namelijk de hoogtegroei aanzienlijk.
Terugsnoeien
Het terugsnoeien vindt bij de meeste soorten hagen in het vroege voorjaar plaats. Dit wordt pas regelmatig nodig als de heg zijn uiteindelijke omvang heeft bereikt. Natuurlijk blijven de planten dan toch proberen in breedte en hoogte te groeien, wat simpelweg niet gewenst is. Met een duidelijke terugsnoei vóór het begin van de groeiperiode maak je plaats voor de jonge scheuten, die je heg een frisse en gezonde uitstraling geven. Bepaalde soorten hagen, vooral coniferen, mag je bij het terugsnoeien niet te sterk inkorten. Ontstane gaten sluiten namelijk niet meer en kale plekken groeien niet meer dicht.
Verjongingssnoei
In de loop van de tijd kunnen hagen en struiken kaal en te dicht worden, waarbij de binnenste delen weinig licht krijgen en daardoor vitaliteit verliezen. In dat geval is het zinvol om een verjongingssnoei uit te voeren. Daarbij snoei je je heg als volgt: oudere, dikkere takken worden nabij de basis van de plant verwijderd om ruimte te maken voor nieuwe, krachtige groei. Idealiter voer je de verjongingssnoei van heggen, struiken en ander houtachtig gewas uit in de late wintermaanden of het vroege voorjaar, wanneer de planten nog in hun rustfase zijn en nog niet actief zijn gaan groeien. Planten die goed reageren op een verjongingssnoei zijn bijvoorbeeld laurierkers, berberis, vuurdoorn of liguster.
Afzetten
Het zogenaamde afzetten is alleen geschikt voor hagen die zich goed kunnen herstellen, die lange tijd verwaarloosd zijn en daardoor volledig hun vorm zijn verloren. Je verwijdert dan alle takken tot op de hoofdstam. Van de heg blijft dan vrijwel alleen het basisframe over. Daardoor loopt hij in het volgende voorjaar weer volop uit en heb je de mogelijkheid om hem opnieuw in vorm te brengen. Het afzetten is de reset-knop voor de heg en de laatste uitweg als kale of open plekken niet op een andere manier te herstellen zijn.
De juiste heggenvorm snoeien
Het meest gangbaar voor de heg is de trapeziumvorm. Daarbij houd je je heg vierkant met rechte zijkanten, maar let je erop dat hij naar boven toe smaller wordt. Dit heeft het voordeel dat ook de onderste delen van de heg nog genoeg zonlicht krijgen en groen blijven. Vooral loofhagen hebben van zichzelf de neiging om onderaan smal en in de kroon breed te groeien. Dat ziet er weliswaar ook mooi uit, maar leidt op de lange termijn ertoe dat het onderste deel van de heg kaal wordt en geen privacy meer biedt.
Praktische tips voor het snoeien van de heg
Vooral bij het snoeien van de zijkanten van de heg is het vaak moeilijk om recht in een lijn te snoeien. Sta je vóór de heg, dan heb je meestal niet het juiste perspectief om te zien of je echt gelijkmatig snoeit. De eenvoudigste methode voor een rechte snoeilijn is om een touw of koord zo te spannen dat je je daarop kunt richten. Let er bovendien altijd op dat je de heggenschaar met gestrekte armen parallel aan de heg beweegt. Zo voorkom je dat je per ongeluk te diep in de heg snijdt en er gapende gaten ontstaan.
Om de snoeibeurt zo gelijkmatig mogelijk te laten verlopen, begin je het beste onderaan en werk je vandaar naar boven toe. Zo zorg je ervoor dat je de trapeziumvorm tijdens het snoeien aanhoudt en alle takken nog voldoende licht krijgen.
Het juiste gereedschap
Ook als je dankzij onze tips theoretisch weet waarop je moet letten bij het snoeien van de heg, heb je voor de uitvoering ervan ook het juiste gereedschap nodig. Heggenscharen zijn er in veel verschillende vormen en varianten. Welke voor jou en jouw heg de juiste is, ontdek je hier.
Wat doe je met het snoeiafval van de heg?
Aan het einde van de snoeibeurt ziet je heg er weer piekfijn uit – de grond daaronder helaas niet.
Snoeiafval opvangen
Het afvoeren van het snoeiafval gaat het makkelijkst als je vóór het snoeien een dekzeil of een groot laken onder de heg legt. Vooral de kleine blaadjes en snippers die vaak ontstaan bij het snoeien met een elektrische heggenschaar, zijn anders erg lastig te verwijderen. Heb je niets geschikts bij de hand, dan kun je ook het grove snoeiafval met de hand van de grond verwijderen en de kleine restjes onder de heg harken of vegen. Daar verrotten ze na verloop van tijd en geven zo een deel van de door het snoeien verloren voedingsstoffen terug aan de heg.
Snoeiafval afvoeren
Als je een eigen compostbak of composthoop hebt, is het afvoeren van het snoeiafval geen probleem voor je. Zorg ervoor dat de afzonderlijke stukken niet langer zijn dan ongeveer 20 cm en stapel het heggensnoeisel het liefst afwisselend met gemaaid gras en gewied onkruid of groentenafval. Zo krijgt de ontstane compost een betere kwaliteit. Om de afbraak van het snoeisel te versnellen, is een hakselaar ideaal. Als je hiermee kleinere takken en blaadjes versnippert, hebben micro-organismen meer aanknopingspunten en verloopt het afbraakproces sneller. Het gehakselde snoeisel is niet alleen geschikt voor de compost, maar ook om de grond onder de heg mee te bedekken. Zo bestrijd je enerzijds onkruid en zorg je gelijktijdig voor een natuurlijke bemesting.
Dikke takken van het snoeien van de heg kort je het beste in tot stukken van 20–30 cm en bewaar je op een droge plek. Zodra het vocht eruit verdwenen is, kun je ze in de winter gebruiken om te stoken, voor een vuurschaal of een kampvuur.
Heb je geen composter of opslagruimte voor hout, dan brengt je het snoeiafval het beste naar de gemeentelijke milieustraat. Deze neemt groenafval doorgaans gratis of tegen een kleine vergoeding aan. Ook hier wordt tuinafval gecomposteerd en worden de waardevolle voedingsstoffen weer teruggebracht in de kringloop. Het verbranden van heggenafval direct na het snoeien wordt afgeraden. Omdat de takken nog veel vocht bevatten, ontstaat er veel rook, wat schadelijk kan zijn voor het milieu. Bovendien is het buiten stoken van tuinafval in veel gemeenten niet toegestaan of aan strikte regels gebonden.
Wie is verantwoordelijk voor het snoeien van de heg?
Als je huurt of de heg precies op de erfgrens staat, is het niet altijd duidelijk wie verantwoordelijk is voor het snoeien. We beantwoorden daarom de meest gestelde vragen over deze verantwoordelijkheid.
Moet de huurder de heg snoeien?
Misschien heb je geluk gehad en ben je terechtgekomen in een van de gewilde huurwoningen met een eigen tuin. In het beste geval is in het huurcontract vastgelegd, wie verantwoordelijk is voor het onderhoud van de bomen, struiken en hagen op het perceel. Staat hierover niets in het contract dat de huurder tuinonderhoudstaken oplegt, dan kan de verhuurder de huurder alleen verplichten tot licht tuinwerk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan grasmaaien of bladeren bijeenharken. Het snoeien van hagen valt hier niet onder. Is er geen duidelijke regeling, dan is hiervoor de verhuurder verantwoordelijk.
Let wel op: dit betekent alleen dat de verhuurder ervoor moet zorgen dat de heg niet over de erfgrens van de buren heen groeit of de verkeersveiligheid in gevaar brengt. Het is niet zijn verplichting dat de heg er altijd perfect uitziet. Verder mag de verhuurder de kosten voor het snoeien van de heg wel als servicekosten aan de huurder doorberekenen. Dat kan echter alleen als deze kosten als onderdeel van de servicekosten in het huurcontract staan vermeld. In geval van twijfel grijp je dus liever zelf naar de heggenschaar.
Wie is verantwoordelijk voor hagen op de erfgrens?
Voor een heg die precies op de erfgrens staat zijn beide buren verantwoordelijk. Jullie regelen het snoeien van zo'n heg het beste samen of wisselen elkaar daarin af. Natuurlijk kunnen jullie ook afspreken dat een van jullie beiden het onderhoud van de heg voor zijn rekening neemt. Diegene mag dan ook voor dat doel het perceel van de buurman betreden.
Wat kost het om de heg te laten snoeien?
Misschien vind je het snoeien van de heg te veel gedoe en zou je dit werk liever overlaten aan een ervaren hovenier? Daarmee bespaar je niet alleen tijd, maar bij een grote heg ook de aanschafkosten van het benodigde gereedschap. Met de volgende prijzen moet je rekening houden voor een snoeibeurt:
- Uurtarief: 25 tot 35 euro
Een uurtarief is aan te raden als de heg alleen in vorm gesnoeid moet worden. Dat gaat meestal vrij snel, waardoor je bij betaling per gewerkt uur er doorgaans het voordeligst uitkomt. - Tarief per 10 meter heg: 30 tot 35 euro
Met de hovenier een tarief per lengte van de heg afspreken heeft meerdere voordelen: enerzijds kun je de kosten beter inplannen. Anderzijds kun je flink besparen als de heg fors terugbesnoeid moet worden, wat veel tijd kost.
Overleg altijd vooraf met de hovenier of de kosten voor het afvoeren van het snoeiafval nog voor jouw rekening komen of dat deze al bij de prijs zijn inbegrepen. Zo voorkom je onaangename verrassingen.
De beste apparaten voor het onderhoud van bomen en heggen
Meer artikelen over boom- en hegonderhoud
Heggenschaar reinigen & onderhouden: stap voor stap
Een goed onderhouden heggenschaar is onmisbaar voor een verzorgde tuin. Wie zijn haag regelmatig wil bijknippen, heeft een betrouwbaar gereedschap nodig – inclusief schone, scherpe messen. Toch ond...
Haag snoeien: wanneer mag het & wat zegt de wet?
Een goed onderhouden haag is tegelijk een privacyscherm, leefgebied voor dieren en een bepalend tuinelement. Om dicht te blijven groeien, de vorm te bewaren en niet van binnenuit kaal te w...
Wintersnoei: tips voor fruitbomen & struiken
Snoeien in de winter behoort tot de belangrijkste maatregelen als je de gezondheid en productiviteit van je tuin duurzaam wilt behouden. Of je nu in december snoeit of pas aan het einde van de wint...
