Laurierkers: planten, snoeien & verzorgen
Alles over laurierkers: planten, bemesten, snoeien en plagen bestrijden
De naam is misleidend: laurierkers, een van de meest populaire heesters voor hagen in Nederland, is helemaal geen echte laurier. Prunus laurocerasus is verwant aan kersen en pruimen en wordt botanisch dan ook wel laurierkers genoemd. Hoe dan ook – met zijn grote bladeren die het hele jaar groen blijven, is hij ideaal als afscheiding voor tuin en erf. En doordat laurierkers de afgelopen jaren sterk in populariteit is gestegen, zijn er steeds meer verschillende soorten met uiteenlopende bladvormen en groeiwijzen beschikbaar.
Wat je moet weten over laurierkers
Laurierkers is oorspronkelijk afkomstig uit Turkije. De naam combineert de lauwerachtige bladeren met de vruchten die lijken op kleine, donkere kersen. De bloei duurt van april tot juni, waarbij de talrijke witte bloemtrossen een prachtig gezicht zijn. Ze zijn ook bijzonder geliefd bij bijen en vlinders. Sommige soorten bloeien een tweede keer in september, terwijl andere op dat moment al donkerpaarse tot zwarte bessen dragen. Deze bessen zijn, net als de bladeren van de struik, giftig voor zowel mensen als dieren. Daardoor werd laurierkers uitgeroepen tot Gifplant van het Jaar 2013.
De plant verspreidt zich dus niet via dieren, maar alleen doordat de vruchten op de grond vallen en ontkiemen. Maar ook dit proces is zo effectief dat de sterk groeiende laurierkers zich zonder toezicht snel verspreidt en daarom in veel gebieden als ongewenste exoot wordt beschouwd. Met name in bosgebieden heeft hij het potentieel om inheemse planten te verdringen. Zowel Sovon als Naturalis en de Vogelbescherming Nederland wijzen op de risico's van invasieve exoten zoals laurierkers als tuinplant. Zorg er in ieder geval voor dat je de plant in toom houdt en het snoeihout altijd op de juiste manier afvoert.
Laurierkers correct planten
Laurierkers behoort tot de weinig veeleisende hagenplanten. Hij gedijt zowel in de volle zon als in de halfschaduw. Met voldoende water en voedingsstoffen groeit hij zelfs onder bomen in de schaduw, zij het wat langzamer – wat sommige tuiniers misschien wel uitkomt. Laurierkers kenmerkt zich namelijk door een sterke groeikracht, die hem zo geschikt maakt als privacyscherm. Afhankelijk van de soort kun je rekenen op 15–40 cm hoogtegroei per jaar. Ook in de breedte groeien de planten snel. Wat de pH-waarde van de bodem betreft, tolereert laurierkers een breed spectrum van licht zuur tot alkalisch.
Eén ding kan laurierkers absoluut niet verdragen: stilstaand water. Als de plek waar je de haag wilt planten de neiging heeft om water te verzamelen bij hevige regenval, is het verstandig om de bodem vooraf doorlatender te maken met zand of een drainagelaag aan te leggen. Alleen zo voorkom je dat de wortels in het water staan, gaan rotten en in het ergste geval de hele plant afsterft.
Dankzij hun uitstekende aanpassingsvermogen kun je laurierkers vrijwel het hele jaar door planten. Alleen vriestemperaturen in de winter zijn allesbehalve ideaal voor de aangroei. Wacht dan liever tot het voorjaar. Ook de herfst is een uitstekend moment om een laurierkershaag te zetten. Kies bij voorkeur september of begin oktober, zodat de planten nog voldoende tijd hebben om voor de winter wortels te vormen. Ongeacht het planttijdstip is het de eerste maanden belangrijk om regelmatig en voldoende water te geven.
Laurierkers correct onderhouden
Het beste moment om laurierkers terug te snoeien is direct na de bloei. De planten steken hun energie dan niet in de vorming van toch al giftige vruchten, maar uitsluitend in bladeren en scheuten. Gebruik bij het snoeien bij voorkeur geen elektrische heggenschaar. Daarmee snij je onvermijdelijk ook door de grote bladeren, waarna deze lelijke bruine randen krijgen. Werk liever met een handheggenschaar. Ook al kost dit wat meer moeite, het resultaat ziet er aanzienlijk beter uit en dat weegt ruimschoots op tegen de extra inspanning.
Ook het water geven mag je bij laurierkers nooit verwaarlozen. Vooral in het eerste jaar is de plant, omdat hij nog niet voldoende wortels heeft gevormd, bij droog weer afhankelijk van extra bewatering. De grote, groenblijvende bladeren verdampen het hele jaar door veel water – ook in de winter.
Veelvoorkomende problemen met laurierkers
Laurierkers is over het algemeen weinig veeleisend, maar ook deze hagenplant kan soms voor problemen zorgen. We vertellen je waar dat aan kan liggen.
Laurierkers krijgt gele bladeren
Als de bladeren van de laurierkers geel worden en vervolgens afsterven en vallen, kan dat verschillende oorzaken hebben.
- Wateroverlast: Laurierkers is een diepwortelaar en heeft daarom een losse, waterdoorlatende bodem tot in de diepere lagen nodig. Is dat niet het geval, komen de wortels snel in het water te staan, rotten ze en sterven af. Als wateroverlast de oorzaak is van de gele bladeren, moet je snel handelen voordat de hele plant afsterft. Helaas helpt in dit geval alleen uitgraven, de bodem losmaken of voorzien van drainage, en de haag daarna opnieuw inplanten.
- Stikstoftekort: Als het hele blad geel is, kan er sprake zijn van een stikstoftekort. Zijn de bladnerven nog groen maar de rest van het blad geel, dan kan een ijzertekort de oorzaak zijn. Een bodemanalyse geeft bij twijfel uitsluitsel over wat er aan je haag ontbreekt.
- Verplanten: Laurierkers reageert bij het verplanten vaak met gele bladverkleuring als gevolg van stress en veranderde omstandigheden. In deze gevallen heeft de plant gewoon tijd nodig om te herstellen.
- Te kalkrijke bodem: Als je het gazon naast de laurierkershaag bekalkt, komt een deel van de kalk ook in de bodem onder de haag terecht. Te hoge pH-waarden verdragen de planten echter slecht. Als de symptomen niet te ernstig zijn, is het vaak voldoende om wat zure compost van naaldhout op te brengen. Na verloop van tijd herstelt de bodem-pH zich vanzelf.
Laurierkers krijgt bruine bladeren
Bruine bladeren aan je laurierkershaag zijn doorgaans een teken dat de plant(en) te weinig water krijgen. De mogelijke oorzaken zijn:
- Zonverbranding: Laurierkers verdraagt zon goed, maar als de bodem te droog is, verdampt de plant soms meer water dan hij kan aanvullen. In extreme gevallen leidt dit tot bladverbrandingen. Je herkent ze eraan dat met name de plekken in de volle zon zijn aangetast. Grootbladige laurierkerssoorten zijn over het algemeen gevoeliger voor zonverbranding dan kleinbladige.
- Vorstdroogte: Ook in de winter kan watertekort bij bevroren grond in combinatie met te veel zonlicht leiden tot bladverbrandingen. Staat je laurierkers op koude winterdagen onbeschermd in de zon, dan kan een vliesdoek hem beschermen. Ook een herfstbemesting met een hoog kaliumgehalte maakt de bladeren weerbaarder.
- Droogte: Laurierkers is redelijk droogtebestendig en vertoont de typische symptomen van watertekort en droogte – bruin wordende bladeren – vaak pas laat. Soms is de droogteperiode dan al weer voorbij en vraag je je af wat de oorzaak kan zijn. In elk geval kun je je haag helpen door de bodem regelmatig af te dekken met een laag mulch of compost. Dit vermindert de verdamping en vergroot tegelijkertijd het watervasthoudend vermogen van de bodem.
Laurierkers groeit niet
Heb je een laurierkershaag geplant, maar groeit hij nauwelijks in plaats van flink in de hoogte te schieten? De oorzaak kan enerzijds een gebrek aan voedingsstoffen zijn. Alleen als de plant voldoende van alle benodigde stoffen wordt voorzien, kan laurierkers nieuwe scheuten vormen. Het meest voorkomende probleem is echter dat tuiniers hun laurierkershaag niet snoeien in de hoop dat hij sneller hoog en ondoorzichtig wordt. Deze aanpak pakt doorgaans averechts uit. Je moet de planten al in het eerste voorjaar na het planten terugsnoeien, om groei en vertakking te stimuleren. Je kunt laurierkers extra goed ondersteunen door een deel of zelfs alle bloemknoppen te verwijderen. Dan kan de haag al zijn energie steken in nieuwe scheuten en wortels.
Soms is ook de laurierkerssoort de oorzaak van de trage groei: niet alle soorten worden meerdere meters hoog en groeien dienovereenkomstig snel. Sommige blijven relatief klein. Zo bereikt de soort 'Otto Luyken' pas na meerdere jaren zijn eindhoogte van 1,50 meter.
Plaaginsecten bij laurierkers
Zie je kleine donkere puntjes op de onderkant van de bladeren van je laurierkers, dan denk je misschien meteen aan plaaginsecten – maar dat is niet het geval. Het gaat om zogenaamde nectariën. Deze nectarklieren scheiden een suikerhoudend sap af dat bijvoorbeeld door mieren wordt verzameld. Zij vormen een natuurlijke bescherming tegen veel plaaginsecten, zodat laurierkers als het ware zijn eigen plaagpolitie heeft. Kleine beestjes zoals bladluizen zijn bij deze hagensoort dan ook zelden een probleem.
Tegen schimmelziekten kunnen de mieren echter niets uitrichten. Zo komt bij laurierkers regelmatig de zogenaamde hagelschotziekte voor: zodra de bladeren zijn uitgeloopen, verschijnen er ronde, donkere of uitgevreten vlekken. De aantasting is in de regel goed te beteugelen en uiteindelijk te overwinnen door de aangetaste scheuten af te snijden en zieke bladeren op te rapen. Anders is het gesteld met echte meeldauw. Dit uit zich aanvankelijk als een grijs beslag op de bladeren, later ook met bladvervorming of bladval. Hiertegen helpen alleen erkende fungiciden.
De beste apparaten voor het onderhoud van bomen en heggen
Meer artikelen over boom- en hegonderhoud
Heggenschaar reinigen & onderhouden: stap voor stap
Een goed onderhouden heggenschaar is onmisbaar voor een verzorgde tuin. Wie zijn haag regelmatig wil bijknippen, heeft een betrouwbaar gereedschap nodig – inclusief schone, scherpe messen. Toch ond...
Haag snoeien: wanneer mag het & wat zegt de wet?
Een goed onderhouden haag is tegelijk een privacyscherm, leefgebied voor dieren en een bepalend tuinelement. Om dicht te blijven groeien, de vorm te bewaren en niet van binnenuit kaal te w...
Wintersnoei: tips voor fruitbomen & struiken
Snoeien in de winter behoort tot de belangrijkste maatregelen als je de gezondheid en productiviteit van je tuin duurzaam wilt behouden. Of je nu in december snoeit of pas aan het einde van de wint...
