Thuja: planten, bemesten, snoeien & plagen bestrijden
Alles over de thuja: planten, bemesten, snoeien, plagen bestrijden
Over de thuja, ook wel bekend als levensboom, zijn de meningen vaak verdeeld. De één is een groot fan van deze onderhoudsvriendelijke, groenblijvende plant, terwijl de ander er helemaal niets van moet hebben.
De thuja – een profiel
De Thuja occidentalis is een plantengeslacht met in totaal vijf soorten. Geen daarvan is oorspronkelijk inheems in Nederland: twee komen uit Noord-Amerika en drie uit het Verre Oosten. Naast hun uiterlijk zijn ze ook te herkennen aan hun karakteristieke geur, die vooral sterk vrijkomt wanneer je de naalden tussen je vingers fijnwrijft. De hierbij vrijkomende etherische oliën bevatten thujon, een giftige stof die huidirritatie kan veroorzaken.
De thuja is een uitstekende haagplant, enerzijds omdat hij zijn blad in de winter niet verliest. Anderzijds verdraagt hij regelmatig snoeien zeer goed en vertakt hij zich mooi. Critici merken op dat de plant weinig meerwaarde biedt voor de inheemse flora en fauna en deze door zijn hoge waterbehoefte juist zou belasten. Zowel bloemen als zaden worden door inheemse dieren nauwelijks bezocht. Alleen zangvogels kunnen in grote thujahagen goed verscholen nesten bouwen.
De verschillende thujasoorten en -variëteiten
Als haag zijn vooral snelgroeiende thuja's populair. Sommige daarvan groeien wel tot 40 centimeter per jaar in lengte.
Thuja occidentalis ‘Brabant’
De thuja ‘Brabant’ behoort tot de populairste soorten voor hagen. Dat komt doordat hij zeer robuust is en zowel in hoogte als in breedte goed groeit. Zo ontstaat snel een dichte, ondoorzichtige beplanting. Heeft hij eenmaal de gewenste afmetingen bereikt, dan moet je deze variëteit goed in bedwang houden, anders wordt hij niet alleen te hoog, maar ook veel te breed. In tegenstelling tot de oorspronkelijke soort verkleuren de blaadjes van de thuja ‘Brabant’ in de winter slechts licht koperkleurig, in plaats van bruin te worden. Er bestaan ook variëteiten met afwijkende bladkleuren, zoals ‘Golden Brabant’ met goud- tot lichtgroen gekleurd blad.
Thuja occidentalis ‘Smaragd’
De thuja ‘Smaragd’ is eigenlijk maar beperkt geschikt als haagplant, maar wordt vanwege zijn aantrekkelijke bladkleur – of uit onwetendheid – toch vaak gebruikt. Het probleem is dat deze variëteit, hoewel hij relatief smal groeit, grote afstand tot buurplanten nodig heeft om goed te gedijen. Houd bij het planten minimaal 60, liever 80 centimeter ruimte aan. Daardoor duurt het natuurlijk lang voordat de haag dicht is.
Thuja occidentalis ‘Columna’
De zuil-levensboom groeit eerder in de hoogte dan in de breedte. Je hebt daarom per meter meer planten nodig dan bij andere variëteiten, maar daar staat tegenover dat je minder snoeiwerk hebt. Over het geheel genomen groeit deze thujavariëteit vrij langzaam en haalt hij slechts 15 tot 20 centimeter per jaar. Hij is daarom vooral geschikt voor niet al te hoge hagen of voor wie geduld heeft. Natuurlijk kun je ook al vrij grote planten kopen, maar dat is meestal niet goedkoop.
Thuja plicata ‘Martin’
Ook deze variëteit van de reuzenlevensboom groeit eerder hoog dan breed. Hij kan tot wel een halve meter per jaar groeien. Zijn naalden zijn, vergeleken met de meeste andere levensboomsoorten, wat matter van kleur. Dankzij zijn smalle groeivorm is de reuzenlevensboom ook goed geschikt als haag in kleinere tuinen.
Thujahaag plannen en planten
Algemene informatie over het planten van hagen vind je in onze gids over dit onderwerp. Hier vertellen we je precies waar je op moet letten bij het aanleggen van een thujahaag.
De juiste standplaats
Thuja groeit het liefst op een zonnige tot halfschaduwrijke plek. In de schaduw gedijen de planten slecht tot helemaal niet. Vers geplante exemplaren hebben ook liever een beschutte plek uit de wind; later worden ze robuuster. Wat de levensbomen absoluut niet verdragen, is zout dat 's winters via gestrooide paden bij ze terechtkomt. Houd hier dus voldoende afstand aan.
Wat de bodem betreft houden thuja's ervan als deze niet te droog is. Ze verdragen echter ook geen wateroverlast. Zeer kleirijke grond kun je daarom het beste met wat zand losser maken. Is de grond juist te zandig, dan kun je het vochthoudend vermogen verbeteren met wat compost of teelaarde. Bovendien mag de bodem geen te lage pH-waarde hebben. Twijfel je, laat dan een grondmonster analyseren en verhoog de pH zo nodig met kalk.
Thuja planten
Thujahagen plant je het beste in het voorjaar of vroeg in het najaar. In beide gevallen moet je de jonge planten in de eerste periode goed water geven. Het wortelstelsel is door het verplanten verzwakt en nog niet goed ontwikkeld. Daardoor kunnen de thuja's zichzelf nog niet van water uit diepere grondlagen voorzien. Plant je in het vroege najaar, dan moet je mogelijk ook voor winterbescherming zorgen om vorstschade te voorkomen.
Thujahagen verzorgen
Thuja's zijn weliswaar vrij onderhoudsvriendelijk, maar vergeven grove verzorgingsfouten niet snel. In het ergste geval ontstaan er grote kale plekken of begint de plant langzaam af te sterven. Wat regelmatig water geven betreft, is de thuja nogal kieskeurig. De planten verdragen kalkrijk leidingwater niet zo goed. Gebruik daarom bij voorkeur regenwater. Wateroverlast mag in geen geval ontstaan. De grond moet echter, zeker vlak na het planten, altijd licht vochtig blijven.
Thuja op de juiste manier snoeien
In principe kun je je thujahaag het hele jaar door snoeien, zolang de temperatuur boven het vriespunt blijft. Het beste moment voor een stevige snoeibeurt is het vroege voorjaar, half tot eind februari. Let er wel op dat je een thuja nooit tot in het oude, kale hout mag terugsnoeien. Er moet altijd minstens één groen takje blijven staan, anders loopt de plant op die plek niet meer opnieuw uit. Er blijft dan een lelijk kaal gat over, dat maar moeilijk weer dichtgroeit.
Eind juni volgt meestal een tweede, lichtere snoeibeurt, die je alleen voorzichtig uitvoert. Deze dient enkel om de haag in vorm te houden en verdroogde scheuten te verwijderen.
Thuja bemesten
Naast organische mest zoals compost of hoornspaanders, vind je in de winkel ook speciale coniferenmestmengsels. Omdat deze meestal snel oplosbare mineralen bevatten, moet je je altijd nauwkeurig aan de aanbevolen dosering houden. Thuja's reageren zeer gevoelig op overbemesting en tonen dit door geel wordende en afvallende naalden. Gebeurt dit toch, probeer dan de voedingsstoffenconcentratie in de bodem te verlagen door royaal te water geven. Het beste moment om te bemesten is het voorjaar. In het najaar kun je thuja's beter niet meer bemesten, omdat de nieuw gevormde scheuten dan niet meer winterhard worden.
Veelvoorkomende problemen bij thujahagen
De meeste thujavariëteiten zijn onderhoudsvriendelijk en zeer bestand tegen plagen of schimmelziektes. Toch zorgen enkele problemen bij tuinbezitters met een thujahaag regelmatig voor hoofdbrekens.
Thuja wordt bruin
Als het niet goed gaat met een thujaplant, zie je dat meestal doordat de naalden bruin worden en later afvallen. Mogelijke oorzaken zijn:
- te veel zon
- te droge grond
- wateroverlast met wortelrot als gevolg
- overbemesting met minerale kunstmest
- plagen
Vaak worden ook verdroogde zaaddragers verkeerd geïnterpreteerd als bruine knoppen.
Afhankelijk van de variëteit verliezen thuja's ook in het najaar meer of minder naalden, die daarvoor bruin worden. Dit is een natuurlijk proces, vergelijkbaar met dat van inheemse loofbomen.
Plagen
De enige plaag die de thuja echt gevaarlijk kan worden, is de mineermot. Je herkent deze aan de vraatgangen in de scheuten en uitwerpselen op de bladeren. Meestal volstaat het om de aangetaste scheuten royaal weg te snoeien en via het huisvuil af te voeren. Alleen bij zeer zware aantasting moet je eventueel naar insecticiden grijpen. Als milde huismiddel helpt ook brandnetelgier goed tegen deze vervelende plaag.
De beste apparaten voor het onderhoud van bomen en heggen
Meer artikelen over boom- en hegonderhoud
Heggenschaar reinigen & onderhouden: stap voor stap
Een goed onderhouden heggenschaar is onmisbaar voor een verzorgde tuin. Wie zijn haag regelmatig wil bijknippen, heeft een betrouwbaar gereedschap nodig – inclusief schone, scherpe messen. Toch ond...
Haag snoeien: wanneer mag het & wat zegt de wet?
Een goed onderhouden haag is tegelijk een privacyscherm, leefgebied voor dieren en een bepalend tuinelement. Om dicht te blijven groeien, de vorm te bewaren en niet van binnenuit kaal te w...
Wintersnoei: tips voor fruitbomen & struiken
Snoeien in de winter behoort tot de belangrijkste maatregelen als je de gezondheid en productiviteit van je tuin duurzaam wilt behouden. Of je nu in december snoeit of pas aan het einde van de wint...
