Paardenbloem verwijderen: effectief & blijvend

Juist wanneer de paardenbloem vooral in het gazon de overhand neemt, grijpen veel hobbytuiniers naar de grasmaaier in de hoop dat het probleem daarmee is opgelost. Helaas is het tegendeel waar. Het maaien verzwakt de grassen en snijdt in het beste geval de paardenbloembloe­men af. De platte bladrozettten worden door de maaimes slechts gedeeltelijk of in het ergste geval helemaal niet geraakt. Alleen maaien kan hooguit voorkomen dat er zaden in de vorm van pluisbollen worden gevormd, maar niet de ondergrondse verspreiding van de paardenbloem. Je kunt de uitbreiding hiermee dus alleen indammen of vertragen, maar niet volledig voorkomen. Op deze manier raak je de paardenbloem helaas niet kwijt.

Arbeidsintensief handwerk: uitsteken

Aanzienlijk effectiever dan alleen maaien is het uitsteken van de plant inclusief wortel. Bij jonge planten is dit nog eenvoudig te doen. Bij oudere exemplaren kun je het beste speciale onkruidstekers gebruiken, waarmee je zo veel mogelijk van de wortel uit de grond kunt halen. Het beste moment om aan de slag te gaan is wanneer de grond door regen of beregening is losgeweekt. Dan dringt de onkruidsteker makkelijker in de grond en laat de wortel zich gemakkelijker verwijderen.

Blijft er ook maar een klein stukje wortel achter, dan kan de paardenbloem daar opnieuw uit uitlopen. Als je een al gevestigde populatie bestrijdt, moet je er rekening mee houden dat je elke paar weken moet nawerken. Als je echter een heel seizoen consequent volhoudt, is het paardenbloemenprobleem het jaar erop zo goed als verdwenen. De oude planten overleven de nachtvorst niet en als je steeds alle bloemen hebt verwijderd, liggen er ook geen kiemkrachtige zaden meer uit het vorige jaar in je tuin. Omdat deze door de wind over grote afstanden worden verspreid, kan de paardenbloem toch zo nu en dan weer opduiken. Dat is niet te voorkomen, maar als je elke keer snel ingrijpt, wordt het geen plaag meer.

De ontstane gaten vul je het beste zo snel mogelijk na je opruimactie op met zand. Overweeg ook om een nazaai aan te brengen als de kale plek relatief groot is. Zorg er ook voor dat je gazon voldoende voedingsstoffen en water krijgt, want alleen zo kan het optimaal herstellen van de belasting door de paardenbloem en het wieden. Een stevig en vitaal gazon maakt het onkruiden bovendien moeilijk om te kiemen en zich uit te breiden.

Eenvoudig en effectief: natuurlijke middelen

Een middel tegen onkruid dat je prima zelf thuis kunt maken, is brandneteljauche. Verzamel daarvoor een grote hoeveelheid brandnetels en hak deze klein. Doe ze vervolgens in een grote bak van glas, plastic of hout. Metaal is niet geschikt, omdat het door het fermentatieproces wordt aangetast. Vul de bak met water en sluit hem daarna af, waarna je hem voor twee weken in de zon zet. Roer het mengsel af en toe om – schrik niet van de indringende onaangename geur. Na de bewaarperiode is de brandneteljauche klaar voor gebruik. Om onkruid te bestrijden, verdun je hem bij voorkeur in een verhouding van 1:10 met water en spuit je hem direct op de paardenbloemen. Een zonnige, warme dag is hier het meest geschikt voor. De brandneteljauche verbrandt in combinatie met de zon de bladeren van het onkruid en laat het zo afsterven.

Een ander goed middel in de strijd tegen paardenbloemen is kalkstikstof. Strooi dit in de herfst over de planten en ze sterven af, waarbij kale plekken achterblijven. Wil je dit voorkomen, dan kun je ook het bovenste deel van de paardenbloem met de hand uitsteken en de kalkstikstof – of in plaats daarvan gewone houtas – over de resterende wortel strooien. De kalk verbrandt enerzijds de paardenbloem, anderzijds ontstaat er ook giftig calciumcyanide, dat na verloop van tijd door bodemorganismen wordt omgezet in onschadelijke stikstofverbindingen. Dit duurt enkele weken, maar daarna is de bodem weer even vruchtbaar als voorheen – en de ongewenste paardenbloem is verdwenen.

Het bestrooien van paardenbloembladen met keukenzout of het begieten met azijn is wellicht kortdurend effectief, maar is ook zeer schadelijk voor de bodem en het grondwater. Grote hoeveelheden zout doden niet alleen het behandelde onkruid, maar ook belangrijke bodemorganismen, wat uiteindelijk de gehele flora van het gebied negatief beïnvloedt. Azijn maakt bovendien geen onderscheid tussen onkruid en andere planten en vernietigt het omliggende gazon evenzeer als de behandelde paardenbloemen. Blijf dus uit de buurt van deze vaak onnodig aangeraden middelen. Op verharde oppervlakken is het gebruik ervan sowieso verboden op grond van de Nederlandse wetgeving, omdat ze via het riool in het oppervlaktewater terechtkomen en onnodige milieubelasting veroorzaken.

Als niets anders helpt: onkruidverdelger

Onkruidverdelgers maken de bestrijding van paardenbloemen een stuk eenvoudiger, met name wanneer een groot oppervlak is aangetast. Ze werken des te beter naarmate het bladoppervlak van het onkruid groter is, omdat ze via de bladeren worden opgenomen en zo hun werking ontplooien. In de winkel verkrijgbare speciale onkruidverdelgers voor gazon bestrijden een aantal verschillende ongewenste planten, waaronder vaak ook de paardenbloem. Ze zijn in twee verschillende varianten verkrijgbaar:

• Onkruidverdelger puur
• Gazonmeststof met onkruidverdelger

Als je de onkruidbestrijding combineert met een gunstig bemestingstijdstip is het zinvol om te kiezen voor een combinatiepreparaat. Hoewel het gazon niet wordt vernietigd door het onkruidbestrijdingsmiddel, heeft het toch invloed op de planten. Met de extra versterking door mineralen kan het gazon de kale plekken die door de paardenbloem zijn ontstaan beter opvullen en wordt het in het algemeen weerbaarder en robuuster tegen nieuw onkruid. Herbiciden worden doorgaans in vloeibare vorm of als korrels uitgebracht. Let altijd op de doseringsinstructies van de fabrikant en zorg ervoor dat je het middel gelijkmatig over het te behandelen oppervlak verdeelt. Te hoge doses herbiciden vernietigen namelijk ook het gazon zelf en veroorzaken grote kale plekken, waardoor het gazon juist weer gevoeliger wordt voor allerlei onkruiden.

Jong gazon mag in het eerste jaar nog niet worden behandeld met onkruidverdelger. De pas ingezaaide grassen zijn nog niet robuust genoeg om het middel te verwerken en raken te gemakkelijk beschadigd. Bovendien mag je rond de toepassing van het herbicide niet maaien en mogen er daarna ook een paar dagen niemand over het gazon lopen. Bij voorkeur wordt het middel aangebracht op een bewolkte dag, wanneer er de komende tijd geen regen wordt verwacht. Anders bestaat het risico dat de vloeibare onkruidverdelger niet in de planten terechtkomt, maar in de bodem sijpelt.