Gazon aanleggen – stap voor stap graszaad inzaaien

Gazon aanleggen – zo zaai en leg je een sappig groen gazon correct aan

Een mooi en verzorgd gazon is een geweldige zaak, als je weet hoe je het aanlegt en onderhoudt. Nee, we hebben het hier niet over rolgazon, maar over "echt" gazon dat ingezaaid, verticuteerd, gelucht en bemest moet worden. Waarschijnlijk denk je nu dat eigenlijk elke tuinbezitter in principe weet wat er gedaan moet worden. Uit ervaring weten we dat dit helaas niet altijd het geval is. Onze gids helpt alle gazonfanaten om fouten bij het aanleggen en onderhouden van een gazon te vermijden en meteen een perfect resultaat te behalen. Stap voor stap leggen we je uit welke werkzaamheden wanneer nodig zijn en welk gereedschap en materiaal je daarvoor nodig hebt.


Gazon aanleggen – juiste periode en bodemvoorbereiding

De belangrijkste vraag is die naar het juiste moment voor de inzaai. De winterharde zaden kunnen weliswaar het hele jaar door worden ingezaaid, maar snelle kieming lukt het beste wanneer de bodemtemperatuur minimaal 10°C bedraagt. De beste resultaten behaal je daarom in het voorjaar in de maanden april en mei, en in de late zomer/vroege herfst in de maanden augustus en september. In de hoogzomer bestaat het risico dat het zaad uitdroogt door de hitte, en bij vorst in de winter kiemt het zaad niet. Houd je daarom bij voorkeur aan de voor- of najaarsregel. Voordat je de zaden kunt inzaaien, moet je de bodem eerst voorbereiden. Zorg ervoor dat het oppervlak voor de inzaai volledig onkruidvrij wordt gemaakt. Een spade of een schoffel zijn hierbij handig. Bij zeer grote oppervlakken kun je ook een motorhak gebruiken, die je kunt huren bij een tuincentrum of bouwmarkt.

Stap 1:

Bodem harken

Bodem voorbereiden en ontdoen van worteldelen en stenen

Gereedschap: spade, schoffel of motorhak
Tijdsinvestering: 2 uur
Periode: april/mei of september

Stap 2:

Oneffenheden verwijderen

Gereedschap: brede hark
Tijdsinvestering: 1 uur
Periode: april/mei of september

Humuslaag indien nodig aanbrengen – bodem verdichten

De aarde- of humuslaag voor het gazon moet minimaal 15 cm dik zijn. Optimaal is een laagdikte van 20 – 30 cm. Is de aardlaag te dun, dan moet je eerst voldoende humus aanbrengen. Als de aanwezige humuslaag te sterk verdicht is, moet de bodem vóór het inzaaien eerst wat losgemaakt worden. Zorg ervoor dat alle wortels en stenen van het inzaaioppervlak worden verwijderd. De volgende stap is het egaliseren van het oppervlak. Een brede hark is hiervoor het meest geschikt. Strijk net zo lang over het oppervlak totdat alle oneffenheden zijn verwijderd, zodat er later geen water in kuiltjes kan stagneren. Om de bodem te verdichten, kun je een wals inzetten die je eveneens kunt huren bij een tuincentrum. Egaliseer het oppervlak grondig met de wals totdat het een vlakke ondergrond vormt. Laat het oppervlak nog een paar dagen rusten vóór de inzaai, zodat de bodem kan bezakken.

Graszaad inzaaien gemakkelijk gemaakt

Kies een grasmengsel dat een mooie graszode vormt. Lees voordat je begint met inzaaien de gebruiksaanwijzing op de verpakking van het graszaad goed door. Een gelijkmatige verdeling van het graszaad is te bereiken met behulp van een strooiemmer. Bij zeer grote oppervlakken heb je echter een strooiwagen nodig.

Met de strooiwagen of de strooiemmer breng je niet alleen het graszaad aan, maar ook kalk en meststof. Daarover later meer. Zorg ervoor dat er bij het inzaaien zo min mogelijk wind staat. Dat maakt een gelijkmatige verdeling van het zaad makkelijker. Na het inzaaien wordt het gazon met een hark kruis en dwars geharkt, zodat de zaden contact maken met de bodem en na het kiemen beter kunnen aanslaan.

Zorg ervoor dat je alleen graszaad van hoge kwaliteit gebruikt. Voor goed graszaad kun je rekenen op 30 tot 40 eurocent per vierkante meter – voor een gazonstuk van 100 m² zou het graszaad dan tussen de 30 en 40 euro kosten.

Veel tuinbezitters zweren erbij om het gazonstuk na het aanbrengen van het graszaad te walsen. Hierdoor wordt het zaad aangedrukt en de losgemaakte bodem verdicht. Het zaad kan daardoor minder makkelijk wegwaaien of uitspoelen. Inmiddels zijn de meningen hierover verdeeld en sommige fabrikanten geven op de verpakking van hun producten zelfs aan dat het gazonstuk na het inzaaien niet gewalst moet worden. Houd je hier het beste aan de aanwijzingen van de fabrikant.

Na het inzaaien is bemesten aangeraden

Gazon inzaaienDe tijd tot ontkieming van de zaden hangt af van verschillende factoren, onder andere van het grassoort en het weer. Uiterlijk na twee, en in het allerergste geval drie weken, zouden de zaden ontkiemd moeten zijn. Als dat niet het geval is, is er iets misgegaan. Misschien was het graszaad al uitgedroogd. In dat geval moet je de inzaai met kiemkrachtig zaad opnieuw uitvoeren. Opdat jouw gazon mooi dicht en sattgroen kan groeien, heeft het na het inzaaien meststof nodig. Deze bevat belangrijke voedingsstoffen die voor een gezonde groei van de grassprietjes zorgen. Er zijn in principe twee mogelijkheden om te bemesten bij de aanleg van een nieuw gazon. Je bemest ofwel een week vóór of direct na de nieuwe inzaai. Gebruik hiervoor dezelfde strooiemmer als bij het inzaaien en verdeel de meststof gelijkmatig over het gazonstuk. Per 100 m² heb je ongeveer 3 tot 4 kg meststof nodig. Voor de bemesting van nieuwe aanplant is er overigens speciale meststof met een hoog fosforgehalte. Fosfor zorgt voor een snelle groei van nieuw aangelegde gazons.

Als de bodem zuur is, helpt bekalken

Het bekalken van het gazon is vooral belangrijk wanneer de bodem te zuur is, dus wanneer de pH-waarde te laag is. Zure bodems bevorderen de groei van onkruid en mossen, die uiteindelijk het gazon overwoekeren. In tuincentra zijn sets verkrijgbaar waarmee je de pH-waarde van de bodem zelf kunt bepalen. Als de bodem te zuur is, helpt kalk bij het neutraliseren van de pH-waarde. Bij verzuring van de bodem kalk je het gazonstuk het beste vóór het inzaaien, om de pH-waarde aan te passen. Kalk wordt eveneens uitgebracht met een strooiwagen of strooiemmer. Meer details over het bekalken van het gazon vind je in het gedeelte "Gazon bekalken indien nodig".

Nieuw gazon intensief bewateren

Opdat het gazon goed gedijt, heeft het net als alle planten naast een goede bodemkwaliteit ook voldoende vocht nodig. Vooral na het inzaaien moet het intensief worden bewaterd. Het eenvoudigst gaat gelijkmatig bewateren met een sproeier. Deze moet zo worden geplaatst dat alle plekken van het gazon worden bevochtigd. Als alternatief kun je het gazon ook met een gieter bewateren; gebruik daarbij wel de sproeikop. Na het inzaaien van het graszaad moet je het gazon bij droogte minimaal drie keer per dag besproeien, zodat de jonge grassprietjes niet verdorren. Elke keer ongeveer tien minuten. Zodra de eerste grassprietjes zichtbaar worden, kun je het bewateren iets verminderen.

Wanneer moet je bijzaaien?

Als je alles goed hebt gedaan, kun je na een paar weken genieten van een sappig groen gazontapijt. Betreden mag je het gazon echter pas na minimaal zes tot acht weken, totdat het voldoende dicht is gegroeid. Onder gunstige omstandigheden (niet te heet en niet te vochtig) kan het gazon ook al na vier weken voorzichtig worden betreden. Als het na het inzaaien echter erg regenachtig en winderig of juist erg heet is, groeit het gazon niet overal optimaal. Er zijn kale plekken ontstaan, zodat je moet bijzaaien. Het bijzaaien moet pas plaatsvinden nadat het gazon de eerste keer is gemaaid. Let erop dat de grassprietjes minimaal 8 – 10 cm hoog zijn en maai het gazon niet korter dan 5 cm. Na het maaien kun je de kale plekken voorbereiden. Verwijder eventueel onkruid en maak de bodem los. Daarna zaai je de kale plekken gelijkmatig in. Het bijzaaien mag echter ook niet na september plaatsvinden, zodat de bijgezaaide plekken nog kunnen kiemen en het gazon kan groeien.



Gazon bezanden voor een goede doormenging van de bodem

Gazon bezanden is een veelgebruikte methode om overmatige bodemverdichting onder het gazon tegen te gaan. Als jouw gazon overmatig zwaar wordt belast of er zich langdurig zware voorwerpen op het gazonstuk bevinden, kunnen dergelijke verdichtingen optreden, waardoor wateroverlast ontstaat. Dit leidt tot kale plekken in het gazon die er niet fraai uitzien. Om de schadelijke werking van wateroverlast op de graswortels te voorkomen, is gazanzand een doeltreffend middel. Het gaat hierbij om extreem fijn, kalkarm kwartszand. Het bezanden van het gazon heeft dus een drainerend effect: de bodem onder het gazon wordt doorgemengd en water kan makkelijker wegzakken. Vóór het bezanden moet je het gazon tot 3 à 4 cm afmaaien en grondig verticuteren, zodat de zandkorrels ook de bodem kunnen bereiken. Voor het aanbrengen van het zand gebruik je het beste een strooiwagen en verdeel je het gelijkmatig over het gehele gazonstuk. Bij geringe verdichting van de bodem kom je toe met 1,5 kg zand per m². Bij hoge verdichting van de bodem heb je tot 3 kg zand per m² nodig. Het doel moet zijn een goede doormenging van de bodem te bereiken. Als er na een paar weken nog geen verandering is opgetreden, moet je opnieuw bezanden. De beste tijd om het gazon te bezanden zijn de groeikrachtige perioden van maart tot september.

Gazon bijzaaien indien nodig

Een strenge winter of andere ongunstige weersomstandigheden kunnen ook het bestonderhouden gazon aantasten. Als het gazon op veel plekken niet meer dicht uitloopt of kale plekken vertoont, is bijzaaien aangeraden. Voordat je hiermee begint, moet je de bodem eerst voorbereiden. Allereerst moet je het gazon zo kort mogelijk tot 3 à 4 cm afmaaien en vervolgens grondig verticuteren. De beste resultaten behaal je door zowel in de lengte- als in de dwarsrichting te werken. Met een bladhark verwijder je het gazon vóór de inzaai van grasresten, onkruid en mossen. Het licht inkerven van de graszode bij het verticuteren zorgt ervoor dat het graszaad beter contact maakt met de bodem en daardoor makkelijker kan kiemen. Meng het zaad in een bak en verdeel het met een strooiemmer of strooiwagen gelijkmatig over het gazon. Per m² moet je 20 g graszaad aanbrengen; voor 100 m² heb je dus 2 kg graszaad nodig. Door achteraf te harken bereik je beter bodemcontact van de zaden. Bij droog weer moet je het gazon na het inzaaien absoluut dagelijks bewateren. Na ongeveer 4 tot 7 dagen zouden de eerste nieuwe grassprietjes zichtbaar moeten zijn. Voordat je het gazon betreedt, moet je nog twee tot drie weken wachten. De beste tijd om bij te zaaien zijn de maanden april en mei. Bijzaaien kan ook nog in september.

Gazon mulchen in plaats van maaien en bemesten

Gazon mulchen

Mulchen is een interessant alternatief voor het traditionele maaien van het gazon met de grasmaaier. Bij deze techniek wordt het maaisel niet opgevangen in de opvangbak van de maaier en daarna afgevoerd, maar blijft het op het gazon liggen en voert het verbruikte voedingsstoffen terug. Hierin ligt natuurlijk het grootste voordeel, want het gazon mulchen bespaart meststof. Bovendien voorkomt mulchmaaien ook de woekering van mos en onkruid. Voor mulchen zijn er speciale mulchmaaimachines. Anders dan gewone grasmaaiers snijden ze de grassprietjes niet alleen af, maar verkleinen ze ook. Wanneer de grassprietjes na de winter een hoogte van zeven à acht centimeter hebben bereikt, moet je voor het eerst mulchen. Hierbij rijd je met de mulchmaaier net als met een gewone grasmaaier over het gazonstuk. In principe moet je alleen bij droog weer mulchen, zodat het afgemaaide gras niet samenklontert. Verdeel het maaisel met een hark over het gazon en werk het erin. Tijdens de groeiperiode moet je één tot twee keer per week mulchen. Ook al bevestigen wetenschappelijke vergelijkingsstudies dat mulchen leidt tot een duidelijk betere gazenkwaliteit, moet je uiteindelijk zelf beslissen of je jouw gazon liever maait en bemest of mulcht.

Gazon bemesten doet het stralen

Opdat jouw gazon optimaal groeit, moet het niet alleen regelmatig worden gemaaid, maar ook worden bemest. Vooral na een lange winter heeft het veel voedingsstoffen nodig om weer sattgroen te worden en de grassen weer te laten groeien. Met het bemesten moet je wachten totdat de thermometer rond de 15°C aangeeft. De bemesting moet in elk geval vóór het eerste maaien plaatsvinden, want het gazon moet eerst op krachten komen om kiemen en plagen te weren. Je moet het gazon alleen bij droog weer, bij voorkeur in de avonduren, bemesten en het gazon daarna bewateren, zodat de meststof langzaam in de bodem kan doordringen. De meststof kun je aanbrengen met een strooiemmer of een strooiwagen. Bemest niet op nat gazon, want anders blijft het middel aan de halmen kleven. Een gazonmeststof bevat stikstof, fosfor, magnesium en kalium in verschillende verhoudingen. Als je precies wilt weten wat jouw gazon tekortkomt, kun je bodemmonsters laten onderzoeken bij een instituut voor bodemanalyse. Hoe intensiever het gazon wordt gebruikt, hoe hoger de jaarlijkse stikstofbehoefte. Terwijl een intensief gebruikt gebruiks- of speelgazon 1,8 tot 2,5 kg meststof per 100 m² per jaar nodig heeft, heeft een puur siergazon jaarlijks slechts 1 tot 1,5 kg meststof per 100 m² nodig. Breng niet de gehele jaarbehoefte aan meststof in één keer aan, maar meerdere keren in kleinere hoeveelheden. Vergeet niet het gazon ook in de herfst vóór het koude seizoen nog een keer te bemesten. Zo bereid je het voor op de volgende lente. De beste tijd voor de herfstbemesting is eind augustus tot begin november.

Gazon bekalken indien nodig

Of een gazon bekalkt moet worden, hangt volledig af van de bodemgesteldheid en de pH-waarde van de bodem onder het gazon. Als de pH-waarde van de gazonbodem onder 7 ligt, is de bodem zuur. In dat geval is het echt noodzakelijk om het gazon te bekalken om het te neutraliseren. Als je er niet zeker van bent, laat je de bodem analyseren. Neem hiervoor enkele bodemmonsters op verschillende plekken van het gazon en stuur ze naar een instituut voor bodemanalyse. Dat kost ongeveer 20 tot 30 euro. In tuincentra zijn ook sets verkrijgbaar waarmee je de analyse zelf kunt uitvoeren. Als je jouw gazon moet bekalken omdat de bodem te zuur is, ga dan als volgt te werk: Vóór het bekalken moet je het gazon eerst grondig verticuteren. Laat het daarna een paar dagen rusten voordat je met het bekalken begint. Verdeel vervolgens de kalk met een strooiwagen gelijkmatig over het gazonstuk. De hoeveelheid kalk hangt af van de bodemgesteldheid. Voor lichte, zandige bodems heb je 15 tot 20 kg per 100 m² nodig, voor middelzware, lemige bodems 30 tot 40 kg per 100 m². Voor zware, kleiachtige bodems heb je 40 kg per 100 m² nodig. De beste tijd om te bekalken is het voorjaar. Bekalken is ook de moeite waard in de herfst aan het einde van de groeiperiode. Belangrijk: Omdat de in de handel verkrijgbare kalkmengels voor het bekalken van het gazon de huid kunnen irriteren, moet je bij het bekalken beslist handschoenen dragen.



Onkruid in het gazon hoeft niet

Vooraf één ding: chemische middelen voor onkruidbestrijding mogen bij de gazonverzorging alleen het allerlaatste redmiddel zijn. Er zijn veel schonendere manieren om de woekering van ongewenste tuinkruiden op het gazonstuk te voorkomen. De waarschijnlijk eenvoudigste methode om onkruid in het gazon te voorkomen en te verwijderen is het regelmatig maaien. Anders dan grasplanten, die door frequent maaien sterker worden, vergaat het onkruid, omdat het minder weerstandsvermogen bezit en na een paar weken door het frequent korten vanzelf verdwijnt. Als het gazon echter al sterk doorgroeid is met onkruid, moet je naar andere middelen grijpen. Verticuteren is een goede methode om niet alleen mossen en vervilting in het gazon te verwijderen, maar ook om het onkruid de das om te doen. Hierbij is het belangrijk dat je de veronkruide plekken bijzonder grondig verticuteert en zowel in de lengte- als in de dwarsrichting werkt. Na het werk moet je alle onkruidresten grondig van het gazon verwijderen. De mechanische bestrijding van onkruid is ook in de zomer mogelijk. Als je chemische middelen inzet, moet de bodem warm en vochtig zijn en beslist vorstvrij. Volg bij gebruik de gebruiksaanwijzing van de fabrikant nauwkeurig op.

Korte handleiding – gazon aanleggen in 7 stappen

Stap 1:

Bodem voorbereiden en ontdoen van worteldelen en stenen

Gereedschap: spade, schoffel of motorhak
Tijdsinvestering: 2 uur
Periode: april/mei of september

Stap 2:

Gazon aanleggen

Oneffenheden verwijderen

Gereedschap: brede hark
Tijdsinvestering: 1 uur
Periode: april/mei of september

Stap 3:

Humuslaag aanbrengen (optimaal 20 – 30 cm)

Gereedschap: spade, brede hark
Tijdsinvestering: 2 uur
Periode: april/mei of september

Stap 4:

Bodem verdichten

Gereedschap: wals
Tijdsinvestering: 1 uur
Periode: april/mei of september

Stap 5:

Inzaai – zaad inzaaien en verdelen

Gereedschap: strooiwagen of strooiemmer, hark
Materialen: graszaad
Kosten: 30 – 40 euro per 100 m²
Tijdsinvestering: 1 uur
Periode: april/mei of september

Stap 6:

Bemesten van de nieuwe inzaai

Gereedschap: strooiwagen of strooiemmer
Materialen: gazonmeststof
Hoeveelheid: 3 kg – 4 kg per 100 m²
Tijdsinvestering: 1 uur
Periode: april/mei of september

Stap 7:

Nieuwe inzaai bewateren

Gereedschap: tuinslang of sproeier
Materialen: leidingwater (beter: regenwater)
Tijdsinvestering: dagelijks 5 tot 10 minuten (bij droogte meerdere keren per dag)
Periode: direct na het inzaaien

Wat is het beste moment om een gazon in te zaaien?

Het beste moment om gazon in te zaaien is in het voorjaar (april en mei) of in de late zomer/vroege herfst (augustus en september). De bodemtemperatuur moet minimaal 10°C zijn voor snelle kieming. Vermijd inzaai in de zomer (risico van uitdroging) en in de winter (vorst belemmert kiening).

Hoe dik moet de humuslaag onder het gazon zijn?

De humuslaag moet minimaal 15 cm dik zijn, maar optimaal is een laagdikte van 20 tot 30 cm. Als de aardlaag dunner is, moet je eerst voldoende humus aanbrengen voordat je gaat inzaaien.

Hoeveel graszaad heb ik nodig per vierkante meter?

De hoeveelheid graszaad hangt af van de saaiing (initieel inzaaien of bijzaaien). Voor initiële inzaai moet je het zaad gelijkmatig verdelen met een strooiemmer volgens de fabrieksaanwijzing. Voor bijzaaien heb je 20 gram graszaad per m² nodig, dus 2 kg voor 100 m².

Hoe vaak moet ik een nieuw ingezaaid gazon bewateren?

Direct na het inzaaien moet je het gazon intensief bewateren, vooral bij droogte minimaal drie keer per dag gedurende ongeveer tien minuten. Zodra de eerste grassprietjes zichtbaar worden, kun je het bewateren iets verminderen.

Wanneer mag ik het nieuwe gazon voor het eerst betreden?

Je mag het gazon pas betreden na minimaal zes tot acht weken, tot het voldoende dicht is gegroeid. Onder gunstige omstandigheden kan dit ook al na vier weken voorzichtig gebeuren.

Wat kan ik doen als mijn gazon kale plekken vertoont na inzaai?

Kale plekken kunnen ontstaan bij ongunstig weer. Je kunt bijzaaien nadat je het gazon voor het eerst hebt gemaaid tot minimaal 5 cm hoogte. Verwijder onkruid, maak de bodem los en zaai de plekken gelijkmatig in. Bijzaaien moet vóór september plaatsvinden.

Moet ik het gazon bemesten bij aanleg en wanneer?

Ja, bemesting is aangeraden na inzaai. Je kunt bemesten een week vóór of direct na de inzaai. Per 100 m² heb je ongeveer 3 tot 4 kg meststof nodig. Voor nieuw aangelegde gazons is meststof met hoog fosforgehalte aan te raden, omdat fosfor snelle groei bevordert.

Meer artikelen over gazononderhoud

Alles bekijken
Mulchen mit Pinienrinde: So nutzt du organischen Mulch, um Unkraut zu verhindern

Mulchen mit Pinienrinde: So nutzt du organischen Mulch, um Unkraut zu verhindern

Das Mulchen mit Pinienrinde gehört zu den effektivsten Methoden im modernen Gartenbau und in der nachhaltigen Landwirtschaft. Dabei wird eine Schicht Mulchmaterial auf die Bodenoberfläche aufgebrac...

Bodenverbesserung im Garten: So verbesserst du deinen Gartenboden im Frühjahr für gesunde Pflanzen

Bodenverbesserung im Garten: So verbesserst du deinen Gartenboden im Frühjahr für gesunde Pflanzen

Inhaltsverzeichnis Warum Bodenverbesserung im Garten im Frühjahr so wichtig für einen gesunden Gartenboden ist Gartenboden nach dem Winter prüfen: Bodenstruktur, Verdichtung und Bodenart erke...

Düngen im Garten Titelbild

Richtig Düngen im Garten: Schritt für Schritt erklärt

Inhaltsverzeichnis Warum Düngen im Garten so wichtig ist Bodenanalyse: Grundlage für die richtige Düngung Organische vs. mineralische Dünger: Was ist besser? Kompost, Hornspäne & Co.: Organi...