Gazon maaien: complete gids voor een perfect gazon

Waarom gazon maaien belangrijk is

In principe is het mogelijk om gras in te zaaien en er daarna nooit meer naar om te kijken. Wilde dieren, bijen en andere insecten zijn er blij mee. Maar na korte tijd heb je een onaantrekkelijk onkruidbed in plaats van een mooi gazon.

Regelmatig maaien zorgt ervoor dat de graszode zich vertakt en uitbreidt, waardoor een dicht gazon ontstaat. Jong gras bestaat aanvankelijk nog duidelijk uit afzonderlijke halmen. Pas in de loop van de tijd verdicht de groei. Het gras spreidt zich horizontaal uit, omdat de hootegroei wordt belet.

Bovendien zorgt regelmatig gazon maaien ervoor dat onkruid niet de overhand neemt. Omdat gras alleen halmen vormt en geen grote bladeren, herstelt het zich sneller van de snoei dan andere planten. Het groeit er dan bovenuit en ontneemt ze het licht, zodat onkruid zich niet kan doorzetten. Maar let op: verkeerd maaien verzwakt het gazon in plaats van het te versterken. Het verliest daardoor te veel mineralen.

Andere maatregelen bij gazononderhoud

Het maaien van het gazon is niet alles wat er bij het onderhoud komt kijken. Afhankelijk van de situatie zijn verdere maatregelen belangrijk. Daartoe behoren:

• verticuteren en daarmee luchten
• trimmen en het onderhoud van de gazonrand
• bemesten
• bijzaaien
• het verwijderen van bladeren

Bij het verticuteren los je de bodem op en verwijder je mos, gazonvilt en niet volledig verrot gras. De wortels van de planten krijgen weer meer zuurstof en je gazon groeit daarna dichter.

Wanneer je het gazon trimt, doe je in principe hetzelfde als bij het maaien. Je knipt het gras terug op een aangename lengte. Een trimmer is echter beter geschikt voor moeilijk bereikbare plekken en het bijwerken van de gazonrand. Zo is ook de rand gelijkmatig kort, zonder beschadigd te worden door de grasmaaier.

Om je gazon op de lange termijn mooi te houden, is het zinvol om het regelmatig te bemesten. Zo krijgt het belangrijke voedingsstoffen en groeit het dichter. Vooral na het verticuteren is het aan te raden de bodem te voorzien van voedingsstoffen. Zijn er toch kale plekken, dan is het verstandig om bij te zaaien. Zo heb je blijvend een sappig grasveld.

Ligt er veel bladmateriaal op het gazon, vooral wanneer het nat is, dan schaadt dat het gazon. Het neemt het zonlicht weg en stuwt soms vocht op. Verwijder het daarom regelmatig, zodat het niet de overhand neemt.

De één-derde-regel bij het gazon maaien

Bij het maaien is ook de één-derde-regel belangrijk. Deze stelt dat je het gazon altijd slechts met een derde van zijn huidige hoogte mag inkorten. Gras van 6 centimeter hoog mag je daarom maximaal terugknippen tot 4 centimeter. Is het nog hoger, bijvoorbeeld 12 centimeter, dan moet je het eerst terugknippen naar 8 centimeter. Daarna heeft het wat tijd nodig om te herstellen, voordat je het verder inkortt volgens de één-derde-regel. Zo zorg je ervoor dat je je gazon door het maaien niet te veel energie en voedingsstoffen tegelijk ontneemt. Dat zou het belasten.

Het juiste moment voor het maaien

De tijdstippen van de dag zijn bepalend voor wanneer je je gazon het beste maait – zowel vanuit het oogpunt van de planten als vanuit wettelijk perspectief. Omdat grasmaaiers vaak erg luid zijn, is het in Nederland niet toegestaan om ze op zon- en feestdagen te gebruiken. Dan geldt de zondagsrust. De enige uitzondering hierop zijn handmaaiers; die mogen altijd worden gebruikt. Voor andere apparaten gelden de volgende tijdvensters:

• Benzine-grasmaaiers: maandag tot en met zaterdag van 9.00 tot 13.00 uur en van 15.00 tot 19.00 uur
• Maaiers met het EU-milieukeurmerk: maandag tot en met zaterdag van 7.00 tot 20.00 uur

Correct maaien in de zomer

Probeer met name in de zomer de late ochtend- en middaguren te vermijden. Dan staat de zon op zijn hoogst en is het heet; het gazon staat in direct zonlicht. Als je nu maait of trimt, verliest het door de sneden veel vocht en loopt het gevaar te verbranden. Beter geschikt voor het maaien zijn de late namiddaguren en de vroege avond, wanneer de temperaturen wat dalen.

In het algemeen is het in de zomer belangrijk om het gazon voldoende en het liefst 's ochtends te bewateren. Om het te ondersteunen bij het vasthouden van vocht, is het aan te raden het niet te kort te knippen. Dan slaat het beter water op en volstaat af en toe gieten. Als je je gazon na het maaien echt iets goeds wilt geven, bemest je met de FUXTEC gazonmeststof voor zomer en voorjaar.

De winterpauze in acht nemen

Omdat gras in de winter niet groeit, is het in deze periode ook overbodig om te maaien. Het zou zelfs schadelijk zijn, omdat het daardoor belangrijke hulpbronnen verliest. Bovendien is het gazon in het koude seizoen sowieso al verzwakt door kou, sneeuw en vorst. Ook andere maatregelen worden afgeraden, omdat veel ervan het gazon niet bereikt. Wanneer je in principe voor het laatste in het jaar je gazon moet maaien, lees je in onze FUXTEC tuingids "Wanneer moet je voor het laatste gazon maaien?".

Gazon maaien in de overgangsperiode

Houd er rekening mee dat het gazon in het voorjaar uit zijn winterrust komt. Maai het daarom pas weer wanneer de periode van bodemvorst voorbij is en de temperaturen 's nachts niet meer onder de 5 °C zakken. In Nederland is dit doorgaans rond het begin van de lente, eind maart tot begin april. Juist bij de eerste maaibeurt van het jaar is het belangrijk het gazon niet te sterk in te korten. Anders duurt het langer voordat het zich herstelt, waardoor de weg vrijkomt voor onkruid. Bovendien is het in de overgangsperiode 's ochtends aangenaam koel en vaker bewolkt, waardoor de ochtend zich uitstekend leent voor het maaien en trimmen.

In het voorjaar is de beste tijd om te verticuteren. Wanneer de bodem uit zijn winterrust komt en zich opnieuw moet opbouwen, help je hem daarmee. Juist nu is het belangrijk hem te voorzien van een geschikte meststof. De laatste voedingsstoffen van de winter zijn opgebruikt en hij heeft dringend aanvulling nodig. Wacht ook hier tot de laatste vorst voorbij is. Ontdek je kale plekken, dan is dit een goed moment om bij te zaaien.

Het gazon voorbereiden op de winter

Zodra de temperaturen onder de 7 °C zakken, treedt de winterrust van het gras in. Maai het gazon vanaf dat moment niet meer. Net als in het voorjaar is de ochtend hiervoor geschikt, omdat het dan koeler is dan 's middags. De laatste maaibeurt voor de winter vindt doorgaans plaats in november. Denk eraan een geschikte snijhoogte te kiezen. Te kort geknipt, redt het gazon de winter mogelijk niet. Is het te lang, dan knikt het onder de sneeuw om en bevordert dat schimmels. Vier tot vijf centimeter is een goede hoogte voor de winterbeurt.

Om de bodem effectief voor te bereiden op de winter, is het ook aan te raden om op dit moment te verticuteren. Zeker als dat in het voorjaar niet is gebeurd. Juist nu is het belangrijk bladeren te verwijderen om het gazon te ontzien. Om het ideaal voor te bereiden op de winterpauze, bemest je het het best met een geschikte herfstmeststof. Wij van FUXTEC hebben daarvoor de juiste gazonmeststof ontwikkeld:

De afgestemde formulering van de FUXTEC herfstgazonmeststof combineert een verhoogd kaliumgehalte voor verbetering van de winterhardheid met organisch gebonden stikstof, dat zorgt voor een gecontroleerde, duurzame voedingsstofafgifte tot in het voorjaar. Hierdoor wordt het wortelstelsel gericht versterkt, het herstel na de zomerbelasting ondersteund en een satte groene kleur tot in het koude seizoen behouden.

Maaien op basis van de grastoestand

Er zijn veel manieren om je eigen gazon te knippen. Dit is afhankelijk van het gebruik en de gewenste gazonlengte. Hierbij speelt de persoonlijke smaak een rol. Wie twijfelt, kan zich oriënteren op de verschillende gazonsoorten en gebruiksdoeleinden. Maar ook de omliggende situatie beïnvloedt het juiste maagedrag. Het weer en de verstreken tijd na het inzaaien zijn daarbij bepalend.

Siergazon correct maaien

Siergazon kenmerkt zich door een snijhoogte van twee tot vier centimeter. Daardoor is het noodzakelijk om eenmaal per week te maaien. Zwaar gebruik dient hier vermeden te worden, omdat dat de op de voorgrond staande esthetiek schaadt. Dankzij de fijne grassen kun je het gazon zeer kort maaien, maar het is daardoor ook minder robuust.

Kies je voor de Engelse stijl, houd er dan rekening mee dat deze bijzonder veel onderhoud vergt. De lage snijhoogte zorgt er weliswaar voor dat het gras een perfect groen tapijt vormt. Bij minder dan 4 centimeter hoogte is het echter moeilijk voor het gazon om zelf nog voldoende voedingsstoffen aan te maken via fotosynthese. Kort siergazon heeft bijzondere aandacht nodig in de vorm van speciale meststof om groen en vitaal te blijven. Het is in de zomer ook gevoeliger voor verbranding. Let daarom ook extra op regelmatig en voldoende bewateren.

Speelgazon correct maaien

Speelgazon heeft een snijhoogte van drie tot vijf centimeter. Het is bijzonder robuust en bestand tegen stoeiendo kinderen in de zomer. Ook hier is het zinvol om het elke week te maaien om de lengte te garanderen. Bewatering is even belangrijk en ook van bemesting en luchten met de verticuteermachine is het blij.

Schaduwgazon correct maaien

Het schaduwgazon wordt gebracht op een snijhoogte van zeven centimeter. Is uw tuin beschaduwd, dan is het een goede keuze, omdat het ook met weinig licht goed groeit. Omdat het ook in de zon goed gedijt, is het de ideale oplossing als je wisselende lichtomstandigheden hebt. Maai dit gazon eveneens eenmaal per week, zodat het zijn lengte behoudt.

Jong gazon – de eerste maaibeurt is cruciaal

Wie vers ingezaaid gazon maait, moet bedenken dat dit nog uiterst gevoelig is: laat het gras eerst voldoende wortels vormen en zich stevig in de bodem verankeren, voordat je het voor de eerste keer maait. Wanneer het gras zo ver is, kun je het best aflezen aan de groeihoogte. Het is het best om de grasmaaier pas aan te zetten wanneer het gazon een hoogte van 7 tot 8 centimeter heeft bereikt. Schaduwgazon herstelt zich door zijn ligging vaak langzamer. Het mag daarom gerust tot 10 centimeter lang zijn voordat je het voor de eerste keer knipt.

Als je er niet zeker van bent, kun je gerust even met een meetlat nameten. Hoe lang gras is, is namelijk pas na enige oefening goed met het blote oog in te schatten. In ieder geval moet je echter voorkomen dat het gras voor de eerste maaibeurt te lang wordt. Het verliest dan door het knippen te veel voedingsstoffen en afzonderlijke planten kunnen zelfs afsterven. Bovendien verschuift het zwaartepunt van de groei naar de hoogte in plaats van naar de breedte. Tijdig maaien zorgt er dus ook voor dat de grassen zich sterker vertakken en een gelijkmatig dichte graszode ontstaat.

Naast het juiste tijdstip is het ook cruciaal om het gras niet te belasten door een te korte snijhoogte. Ook hier geldt de één-derde-regel: een gazon van 10 centimeter hoog kort je bij de eerste maaibeurt aanvankelijk terug naar 70 tot 75 millimeter. Zo benader je de ideale hoogte in eerste instantie slechts geleidelijk. Als het gras door het maaien echter te veel voedingsstoffen verliest, is het moeilijk voor hem om zich goed te herstellen. Er ontstaan vaak gaten of bruine plekken. Het beste is om hoog gras – of het nu vers ingezaaid is of niet – daarom stapsgewijs door regelmatig maaien terug te brengen.

Nat gazon maaien

Zorg ervoor dat zowel het gras als de bodem droog zijn tijdens het maaien. Dan blijven grasresten niet aan het maaimes kleven en wordt de snede gelijkmatiger dan wanneer het nat is. Bij regen en vochtig weer is de doorweekte bodem doorgaans zacht en kwetsbaar. De inzakkende wielen van de grasmaaier kunnen in het slechtste geval zelfs de wortels van het gras beschadigen en er ontstaan lelijke kale plekken.

Bemest gazon maaien

Meststof is bedoeld om het gazon voedingsstoffen te geven. Houd er daarom rekening mee dat je het gazon pas weer moet maaien wanneer de meststof volledig is opgelost. Anders neemt de bodem de voedingsstoffen niet op. Om dit vast te stellen, controleer je of je de meststof op het gazon nog kunt zien.

Gazon maaien bij hitte en droogte

Besteed extra aandacht aan het juiste moment voor het maaien tijdens de hoogtezomer en bij aanhoudende droogte. Het beste bewaar je het gazon regelmatig en voldoende. Toch is het voordelig om het gazon bij zeer heet weer niet extra te belasten door het te maaien. Als het gras in de zomer iets langer is, geven de halmen schaduw aan zichzelf en aan de bodem. Daardoor verdampt het vocht van het gieten langzamer en wordt het gazon langer voldoende voorzien.

In de hoogtezomer doe je er goed aan bij een zogenaamde beschermende maaibeurt een snijhoogte van 4 centimeter niet te onderschrijden. Hoewel het gazon bij warmte meer groeit, stopt het bij zomerse temperaturen rond de 30 °C zijn groei vrijwel volledig. Is het daarom lange tijd achtereen heet, dan kun je het maaien ook een week overslaan.

In banen, in cirkels of kriskras?

Over de vraag hoe het beste te werk te gaan bij het maaien, zijn de meningen verdeeld. Duidelijk is: begin het best met maaien aan de rand, zodat je het gazonoppervlak niet meer betreedt voordat je het gemaaid hebt. Na belasting hebben de afzonderlijke halmen namelijk enige tijd nodig om zich weer op te richten. Als je het gazon maait vlak nadat iemand erover gelopen is, leidt dit tot een onregelmatig snijpatroon.

De juiste maairiching

Er zijn twee verschillende methoden om het gazon te maaien: in banen of in cirkels. Bij banen begin je aan het ene einde van het gazonoppervlak en maai je recht heen en weer. Zorg ervoor dat de snijvlakken niet te veel overlappen. Ten eerste duurt het dan langer en ten tweede ontstaat er daardoor vaak een ongelijkmatiger snijpatroon. Idealiter sluit je baan aan baan, waarbij je altijd één wielbreedte op de al gemaaide baan blijft. Als dat moeilijk uitvoerbaar is, is het handig om spiraalvormig van buiten naar binnen te maaien. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer het gazon nauw begrensd is en je niet genoeg ruimte hebt om te keren. Blijf ook hierbij altijd één wiel breed op de al gemaaide baan.

Planoloos maaien is dubbel werk

Het is niet aan te raden om kriskras over het gazon te maaien. Doordat je zo een gedeelte vaak meerdere keren overrijdt, wordt het gazon extra belast. Bovendien is achteraf vaak zichtbaar dat er geen duidelijke banen zijn aangehouden. Vooral op ongelijk terrein ziet het resultaat er minder mooi uit dan wanneer je systematisch te werk gaat. Niet in de laatste plaats overkomt het je bij kriskras maaien soms dat je een klein stukje gazon vergeet. Een oplossing is om de grasmaaier dan nog een keer aan te zetten. Anders heb je tot de volgende maaibeurt een paar grashalmen die hoger zijn dan de rest.

De gazonrand – een vak apart

Bijzondere zorgvuldigheid is geboden bij het maaien van de gazonrand. Vaak is de buitenste rand van het oppervlak moeilijk bereikbaar met de grote maaier. Vermijd het om het apparaat schuin te zetten om ook bij de laatste grashalm te komen. Door de schuine stand slaan de messen diep in de bodem en beschadigen daarbij mogelijk de graszode aan de rand. Beter is het om een smalle strook te laten staan en deze later bij te werken met een trimmer. Alles wat je over het knippen van gazonranden moet weten, lees je in onze FUXTEC-gids "Gazonranden knippen: zo doe je het eenvoudig!".