Verticuteren – wat is dat eigenlijk?
Het woord verticuteren is afgeleid van het Engelse vertical (verticaal) en cut (snijden). Daarmee is eigenlijk al goed omschreven wat er bij het verticuteren gebeurt: een roterende wals met scherpe messen of pennen wordt over het gazon bewogen. Daarbij krassen de messen enkele millimeters diep in de bodem en rukken ze de gazondons en eventueel aanwezig mos los. Afhankelijk van het type verticutter blijft het losgemaakt plantenmateriaal eerst op het gazon liggen en moet het worden aangeharkt, of het komt direct in een opvangbak terecht.
Net als bij grasmaaiers zijn verticutters verkrijgbaar met zowel een benzine- als een elektromotor. Welke het beste bij jou en jouw gazon past, hangt vooral af van de oppervlakte. Is die erg groot, dan loont de aanschaf van een benzine-verticutter vaak, omdat het bereik niet wordt beperkt door een snoer of een acculading. Voor kleine gazonstukken zijn ook handbewerktuigen voor verticuteren geschikt. Ze zijn zeer betaalbaar en vergen geen brandstof, alleen spierkracht. Voor grote oppervlakten is handmatig verticuteren echter niet aan te raden, omdat het behoorlijk inspannend is. Als je niet meteen een duur apparaat wilt aanschaffen, kun je ook een verticutter huren.
Wanneer moet je het gazon verticuteren?
Jong gazon moet de eerste twee tot drie jaar nog niet worden geverticuterd. In die periode bestaat het risico dat de nog kwetsbare graszode wordt beschadigd of dat onvoldoende gewortelde grassprietjes erdoor worden meegetrokken. Dat is doorgaans niet erg, omdat er in de eerste jaren sowieso nog geen dichte gazondons of mos ontstaat. Mocht dit toch het geval zijn, dan kun je eerst andere tips voor mosbestrijding toepassen.
Of je jouw gazon moet verticuteren of dat alles nog in orde is, kun je eenvoudig controleren: pak een kleine metalen hark en trek die losjes door de graszode. Blijven er duidelijk kleine grasresten en mos aan de tanden hangen, dan kan jouw gazon baat hebben bij verticuteren. Zware bodems die al weinig lucht bevatten en gevoelig zijn voor wateroverlast, zijn extra vatbaar voor mos en gazondons. Hetzelfde geldt voor schaduwrijke plekken. Let bij de controle dus extra op zulke plekken!
Verticuteren als onderdeel van de jaarlijkse lentekuur
Theoretisch kun je jouw gazon de hele groeiperiode van april tot september verticuteren. Omdat de behandeling het gras verzwakt en het daarna intensieve verzorging nodig heeft, zijn de warme zomermaanden er echter minder geschikt voor. Door hitte en droogte wordt het herstel van het gazon bemoeilijkt en krijgt onkruid de kans om de overhand te nemen. Vermijd ook intensief betreden en zwaar gebruik van het gazon direct na het verticuteren.
Omdat het gazon na het verticuteren veel voedingsstoffen nodig heeft om te herstellen, is het handig om de behandeling te combineren met een bemesting, namelijk de lentebemesting. Wanneer de eerste narcissen in maart en april beginnen te bloeien, ontwaken ook de grassen uit hun winterrust en beginnen ze weer te groeien. De juiste volgorde van onderhoudswerkzaamheden hangt sterk af van de toestand van het gazon: Is het gazon na de winter zichtbaar verzwakt, dan is het verstandig om het eerst te bemesten en ongeveer twee weken later te maaien en te verticuteren. Met de toegevoerde voedingsstoffen kan het gazon optimaal herstellen en kale plekken snel opvullen. Is het gazon na de winter in goede conditie, kun je ook eerst verticuteren en daarna bemesten. Zo zorg je ervoor dat de voedingsstoffen niet in de gazondons blijven steken en snel de wortels bereiken. Meer informatie over bemesten vind je hier.
Verticuteren – de juiste randvoorwaarden creëren
Bij het verticuteren mag de bodem in ieder geval niet nat, maar ook niet volledig uitgedroogd zijn. Is de bodem te drassig, gaat het werk weliswaar gemakkelijker, maar bestaat ook het risico dat je grassen met wortel en al uittrekt en de graszode zo beschadigt. Bij temperaturen tussen 10 en 20 °C moet de bodem volledig zijn ontdooid en mogen er geen zware vorstperioden meer worden verwacht. Het gazon mag bovendien niet te lang zijn, omdat de messen van de verticutter de grassprietjes anders onnodig beschadigen. Via deze beschadigingen verliezen de planten veel water, dat ze juist nodig hebben voor hun herstel. Maai het gazon voor de bewerking daarom bij voorkeur terug tot twee tot vier centimeter! Controleer voor je begint ook of je verticutter correct is ingesteld. De meeste apparaten hebben een instelbare snijdiepte. Die mag echter drie millimeter niet overschrijden, anders wordt te veel van het wortelgestel van de grassen beschadigd.
Zo ga je te werk bij het verticuteren
Als je klaar bent om te beginnen, zorg er dan voor dat je met de verticutter in een gelijkmatig tempo over het gazon beweegt. Als je stilstaat, dringen de messen steeds dieper in de bodem en beschadigen ze de graszode. Om te keren hebben de meeste apparaten een functie waarbij de messen omhoog kunnen worden getild. Zo ontstaan in de hoeken geen overmatige belastingen.
Rij het gazon eerst in lengterichting en daarna in dwarsrichting af, zodat een schaakbordpatroon ontstaat, en verwijder daarna de losgeharkte gazondons. Gebruik hiervoor bij voorkeur een metalen hark. Zijn er nog plekken waar hardnekkig mos of gazondons zichtbaar is, dan kun je daar nogmaals met een iets grotere snijdiepte overheen gaan. Rij daarbij echter beslist niet nog een keer over het hele gazon, maar werk echt alleen gericht die plekken bij.
