Grassoorten – welk graszaad past bij jouw tuin?

De verschillende factoren bij de keuze van de juiste grassoort

Ook al lijkt het op het eerste gezicht eenvoudig te beslissen welke grassoort je wanneer gebruikt, in de praktijk is het vaak anders. Veel gazons worden op uiteenlopende manieren gebruikt en het is niet altijd direct duidelijk welke soort het beste omgaat met de veelzijdige eisen. In principe is het ook mogelijk om meerdere grassoorten te mengen – de in de handel verkrijgbare zaadmengsels zijn immers ook al samenstellingen van verschillende grassen. Voor een echt op maat gemaakt mengsel kun je het beste een hoveniersbedrijf of tuincentrum in de buurt raadplegen. Zij kennen de lokale omstandigheden als geen ander en kunnen op basis van jouw gegevens over bodemgesteldheid, gebruiksdoel, standplaats en het gewenste onderhoudsniveau een individueel passend sortenmengsel samenstellen.

Standplaats en bodemgesteldheid

Grassen houden van zon en groeien het best als ze veel licht en warmte krijgen. Sommige soorten gedijen echter ook in toenemende schaduw. Is jouw tuin door muren of bomen en struiken gedeeltelijk of volledig donker, zoek dan zeker naar zogenaamd schaduwgazon. Dit is speciaal aangepast aan lichtarme omstandigheden en groeit ook waar andere grassoorten het opgeven. Kies je de verkeerde soort voor de schaduw, dan verspreidt onkruid zich snel, omdat dat beter omgaat met de moeilijke omstandigheden dan de meeste grassoorten.

Een andere belangrijke factor voor het gazon is de bodemgesteldheid. Afhankelijk van hoeveel zand, klei of humus de grond bevat, kan deze meer of minder water vasthouden. Omdat grassen doorgaans niet erg diep wortelen, zijn ze afhankelijk van een goede watervoorziening in de bovenste grondlagen. Enerzijds bereik je dit natuurlijk door kunstmatig beregenen – maar hoe beter de grond water vasthoudt, hoe minder vaak je hoeft te gieten. Zeer zandige bodems kunnen nauwelijks water vasthouden. Dan heb je geen andere keuze dan de grond aan te vullen met teelaarde, of, als dat niet mogelijk is, een speciale grassoort te kiezen die ook droge standplaatsen aankan. Ook met zeer kleiachtige bodems, zeker als deze in de schaduw liggen, kunnen niet alle grassen even goed overweg. Daar hoopt water zich op bij hevige regenval, wat bij sommige soorten leidt tot rotting van de wortels en afsterving van de planten.

Tot slot zijn ook de juiste pH-waarde van de bodem en het voedingstoffen gehalte belangrijk voor een geslaagd gazon. Grassen geven de voorkeur aan licht zure grond met een pH-waarde van ongeveer 6. Wijkt deze te ver naar beneden af, is het tijd om de grond te bekalken. Is de pH echter te hoog, bevordert dat de groei van bepaald onkruid. Dan kun je de bodem het beste aanrijken met humus om de pH te verlagen. Hoe hoog de pH-waarde in jouw tuin is, bepaal je snel en eenvoudig met speciale teststrips uit de bouwmarkt of tuinspeciaalzaak.
Wat voedingsstoffen betreft, heeft gras vooral stikstof nodig voor zijn groei. Hoeveel hangt af van hoe snel de grassen groeien en hoe vaak ze gemaaid worden. Hoe meer biomassa in de vorm van maaisel verloren gaat, hoe meer stikstof via mest aan de planten teruggegeven moet worden. Een bijzonder schonende en arbeidsbesparende methode is het terugvoeren van het maaisel met een mulchmaaier.

Belasting en gebruiksprofiel

Hoe belastbaarder een grassoort moet zijn, hoe sneller en enthousiaster hij doorgaans groeit – hij moet immers door gebruik ontstane gaten en kale plekken snel weer dichten. Dit leidt echter vaak ook tot een hogere onderhoudsinspanning, omdat je het gazon vaker moet maaien en bemesten. Bovendien verschillen de diverse soorten gazons in hun betreedbaarheidheid. Terwijl sommige grassoorten het zonder problemen verdragen dat je erover loopt, betekent dit voor de gevoelige bloemen van een bloemengazon doorgaans de dood.

Bijzonder gevoelig voor belasting zijn bloemen- en siergazons, die je daarom alleen in de tuin moet aanplanten op plekken waar niemand zich langdurig ophoudt. De extra tere grassen kunnen het je al kwalijk nemen als je er alleen een ligstoel op plaatst. Ze zien er weliswaar prachtig uit, maar zijn daardoor meer geschikt voor de begroeïng van voortuinen en sierborders. Wil je je gazonoppervlak ook gebruiken, bijvoorbeeld als speelplek voor kinderen en huisdieren of voor uitgebreide tuinfeesten, kies dan liever voor een gebruiksgazon of sterk belastbaar gazon. Sterk belastbaar gazon is speciaal gekweekt voor gebruik op sportterreinen en intensief gebruikte oppervlakken en is vrijwel onverwoestbaar. Tegelijkertijd heeft het echter uitgebreid onderhoud nodig om dit potentieel volledig te benutten. Gebruiksgazon, dat meer bedoeld is voor gebruik in tuinen en op openbare terreinen, heeft een gemiddelde belastbaarheid. Het is niet zo robuust als sterk belastbaar gazon, maar wel aanzienlijk onderhoudsvriendelijker.

Onderhoudsinspanning en -mogelijkheden

Als het uiterlijk van je gazon voor jou niet de belangrijkste factor is en je liever niet meer tijd investeert dan strikt noodzakelijk in gazononderhoud, dan is gebruiksgazon precies wat je zoekt. Deze gazonmengsels zijn erop gericht zo robuust mogelijk te zijn, maar tegelijkertijd geen al te hoge eisen te stellen. Afhankelijk van de samenstelling hoef je gebruiksgazon slechts eens per één tot twee weken te maaien en ook slechts één tot twee keer per jaar te bemesten. Nog onderhoudsvriendelijker is het bloemengazon. Vanaf het tweede jaar volstaat het doorgaans om het één keer per jaar in september te maaien en het verder aan zichzelf over te laten. Ook bemesten is hier zelden of helemaal niet nodig.
Als je echter veel waarde hecht aan het uiterlijk van je gazon en het je niet stoort daar wat meer tijd in te steken, kun je het beste kiezen voor siergazon of sterk belastbaar gazon. Beide zien er met hun dichte grasmat en fijne halmen zeer elegant uit en komen het dichtst in de buurt van het ideaalbeeld van een groene tapijt. Welke van de twee grassoorten voor jouw tuin in aanmerking komt, hangt uiteindelijk af van hoe je je gazonoppervlak wilt gebruiken. De zeer tere grassoorten in siergazon zijn doorgaans gevoeliger voor betreding, terwijl het sterk belastbare gazon robuust is voor belastingen van allerlei aard.

De verschillen tussen siergazon, sportgazon en speelgazon

Voor een globaal overzicht nogmaals de soorten vergeleken: