Wilde bramen kunnen een verwaarloosd hoekje van je tuin binnen enkele jaren veranderen in een bijna ondoordringbaar struikgewas. De lange, doornige ranken groeien over borders, schuttingen en paden, vormen nieuwe wortels en nemen andere planten licht en ruimte af. Op een verwilderd tuinperceel kan het bramenstruikgewas zich zelfs over een groot oppervlak uitbreiden.
Wie wilde bramen wil verwijderen, heeft dus een duidelijk plan nodig. Alleen de bovengrondse ranken afknippen is niet genoeg. De braam loopt vanuit achtergebleven wortels en uitlopers gewoon weer uit. Een duurzame aanpak bestaat daarom uit meerdere stappen: het struikgewas vrijmaken, snoeiafval opruimen, bramenwortels uitgraven en het terrein daarna regelmatig controleren.
Met de juiste beschermende kleding, een krachtige bosmaaier en wat doorzettingsvermogen krijg je de plaag echter onder controle. In deze FUXTEC tuingids laten we je zien hoe je bramen systematisch aanpakt en nieuwe bramen op lange termijn voorkomt.
Waarom wilde bramen in de tuin een plaag worden
De braam is een taaie plant die zich op meerdere manieren verspreidt. De ranken kunnen op de grond gaan liggen en aan de uiteinden nieuwe wortels vormen. Daarnaast groeit de plant verder via ondergrondse uitlopers.
Blijft de wildgroei lange tijd ongestoord, dan ontstaat een dicht wortelvlechtwerk. Tegelijkertijd raken oude en nieuwe bramenranken in elkaar verstrengeld. Daardoor is het bijna onmogelijk om afzonderlijke ranken netjes uit het struikgewas te trekken.
De doornen maken het werk extra lastig. Ze blijven in werkkleding hangen en kunnen bij onbeschermd werken pijnlijke verwondingen veroorzaken. Bramen verwijderen is dus zwaar werk, maar met een logische aanpak goed te doen.
Wilde bramen verwijderen of alleen terugsnoeien?
Voordat je met de bestrijding begint, moet je bepalen of de hele plant weg moet of alleen weer in vorm gebracht hoeft te worden.
Een gecultiveerde bramenstruik aan een leirek hoef je niet te verwijderen. Hier volstaat regelmatig snoeien. Uitgebloeide ranken worden aan de basis weggehaald, jonge scheuten netjes vastgezet en lange zijscheuten ingekort. Zo blijft de bramenplant overzichtelijk en valt de oogst in de zomer een stuk makkelijker.
Wilde bramen moet je daarentegen volledig verwijderen als ze:
- borders, paden of gazons overwoekeren,
- andere tuinplanten verdringen,
- vanaf een naburig perceel de tuin binnendringen,
- een nauwelijks toegankelijk struikgewas hebben gevormd,
- zich uitbreiden langs muren, schuttingen of gebouwen.
Alleen de ranken afknippen remt de plant slechts tijdelijk af. Zolang de wortelstok en stevige wortelstukken in de grond blijven zitten, kunnen er weer nieuwe scheuten opkomen.
Wanneer kun je het beste bramen verwijderen?
In principe kun je wilde bramen het grootste deel van het jaar verwijderen. Bijzonder praktisch zijn periodes waarin de grond licht vochtig is, maar niet bevroren of drijfnat. Dan laten wortels en uitlopers zich makkelijker uit de aarde losmaken.
Controleer het struikgewas voor het snoeien goed. Dichte bramenstruiken bieden vogels en andere dieren beschutting. Zitten er bezette nesten in, stel het werk dan uit.
Voor het gewoon terugsnoeien van gecultiveerde bramen gelden andere regels. Oude ranken worden na de oogst of in de winter vlak bij de grond weggehaald. Jonge, draagkrachtige ranken blijven staan en worden netjes aan het leirek bevestigd.
Goede beschermende kleding is verplicht bij het verwijderen van bramen
Voordat je het eerste bramenstruikgewas gaat snoeien, trek je stevige beschermende kleding aan. Dunne tuinhandschoenen zijn tegen stevige doornen vaak niet voldoende.
Verstandig is:
- stevige werkhandschoenen van leer of dik gecoat weefsel,
- lange rozenhandschoenen ter bescherming van de onderarmen,
- robuuste, langmouwige werkkleding,
- stevige werkschoenen,
- een veiligheidsbril,
- bij gemotoriseerde apparaten aanvullend een vizier en gehoorbescherming.
Werk je met een bosmaaier met struikmes, dan kunnen kleine takken, aarde en steentjes wegvliegen. Houd andere personen en dieren uit de buurt van je werkplek en houd je aan de veiligheidsafstanden uit de gebruiksaanwijzing.
Bramen verwijderen: stap voor stap
1. Werkgebied controleren en toegang vrijmaken
Verschaf je eerst een overzicht van het hele terrein. Controleer waar het bramenstruikgewas begint, hoe ver het reikt en of er schuttingen, draad, stenen of andere obstakels onder zitten.
Begin aan de rand en werk je langzaam het struikgewas in. Zo behoud je stevig vast voetenwerk en kun je afgeknipte plantendelen direct uit de weg ruimen.
Bij een kleine plant volstaat vaak een stevige takkenschaar. Een steeltakkenschaar of telescoopsnoeier maakt het mogelijk om afzonderlijke ranken op enige afstand door te knippen.
2. Bramenranken tot ongeveer 20 centimeter terugsnoeien
Knip de bovengrondse scheuten ongeveer 15 tot 20 centimeter boven de grond af. De korte stompjes helpen je later om de bijbehorende wortelstok terug te vinden en uit de grond te trekken.
Probeer niet om het hele struikgewas voor het knippen los te trekken. De doornige ranken raken in elkaar verstrengeld en kunnen daarbij ongecontroleerd terugschieten.
Werk gefaseerd:
- Ranken doorknippen.
- Afgeknipt struikgewas eruit trekken.
- Snoeiafval direct bundelen.
- Volgend deel vrijmaken.
Zo blijft het terrein overzichtelijk.
3. Grote oppervlaktes aanpakken met een bosmaaier
Heeft de braam een groot oppervlak veroverd, dan wordt knippen met een takkenschaar al snel een taaie geduldsoefening. Een krachtige bosmaaier kan het werk flink versnellen.
Voor stevige, verhoute bramenranken heb je geschikt snijgereedschap nodig. Een gewone maaidraad is niet geschikt voor dikke ranken. Afhankelijk van het apparaat komt een toegelaten struikmes of dikkicht-mes in aanmerking.
De FUXTEC benzine bosmaaier FX-MS152 is met zijn krachtige motor en het meegeleverde metalen mes geschikt voor de zwaardere klussen in de tuin. Ook de FUXTEC Profi-bosmaaiers FX-PS152 en FX-PS162 zijn ontworpen voor dichte begroeiing en grotere oppervlaktes.
Houd het snijgereedschap gecontroleerd net boven de grond. Grondcontact, stenen en verborgen metalen delen kunnen gevaarlijk zijn en het gereedschap beschadigen.